رازک

hops5
این مقاله در تاریخ  ۲۰۱۳/۲/۱۲ و ۲۰۱۳/۹/۷ ویرایش و به روز شد.

– رازک چیست و انواع آن و اثرات آن بر آبجو کدام است؟

گفته می شود که گیاه رازک اصولاً بومی نیم کره ی شمالی است و نخستین بار در چین برای مقاصد دارویی پرورش داده شده است.ولی استفاده از رازک در آبجوسازی عمر زیادی ندارد. و برای اولین بار در آلمان و به روایتی در جمهوری چک امروزی در حدود بین ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ میلادی از رازک در آبجو استفاده شده است.قوانین معروف آبجوی خالص( purity law Reinheitsgebrt) توسط دوک باواریا(استانی در جنوب شرقی آلمان به مرکزیت مونیخ) در ۱۵۱۶ میلادی وضع شد که ساخت آبجو را فقط به استفاده از جو،رازک و آب محدود می نمود.(این قوانین هنوز هم در آلمان پابرجاست) علاوه بر خاصیت تلخ کنندگی و طعم و رایحه ای که رازک به آبجو اضافه میکرد،خاصیت نگهدارنده بودن و ضد باکتری بودن آن باعث شد تا در دوران پیش از اختراع سیستمهای خنک کننده ی مصنوعی به سرعت در آبجوسازی در سراسر دنیا متداول گردد.امروزه رازک در همه جای دنیا پرورش می یابد ولی همچنان بزرگترین تولیدکنندگان رازک آلمان و ایالات متحده هستند که هرکدام بیشتر از ۲۰ هزار هکتار را به مزارع رازک اختصاص داده و روی هم ۶۰درصد رازک جهان را تولید میکنند.امروزه مهمترین نقش رازک در آبجوسازی ،خاصیت تلخ کنندگی آن است که باعث خنثی شدن شیرینی باقی مانده در آبجو میشود.
رازک گیاهی است از خانواده ی شاهدانه (Cannabaceae) و با نام علمی (Humulus Lupulus L) گیاهی چندساله،بالارونده و دوپایه است؛یعنی هم گیاه نر و هم ماده ی آن می روید ولی فقط گیاه ماده است که غدد ترشح کننده ی گرد رازک(Lupulin glands) که برای آبجوساز اهمیت دارد را درون میوه های مخروطی شکل خود جای داده است.این گرد زرد رنگ شامل مهمترین ترکیبات مورد نظر ما یعنی رزین حاوی اسیدهای نامحلول و تلخ آلفا و اسید های نامحلول بتا،همچنین روغن های اساسی حامل عطرو طعم رازک است.(Resins&Essential oils). اسیدهای آلفا در نتیجه ی جوشاندن حریره در نهایت، ایزومره و حل میشوند ولی اسیدهای بتا در نتیجه ی جوشاندن حل نخواهند شد.اسیدهای بتا بیشتر به عنوان عطر و بوی تلخی که به آبجو میدهند  مخصوصاً در حالت اکسید شده شناخته میشوند و نقش کمتری به نسبت سایر ترکیبات رزین رازک دارند.این اسیدها اگر در معرض اکسیژن قرار گیرند به مرور اکسید شده و باعث میشوند آبجو از بو و طعم اصلی خارج شود.پس تازگی رازک و نگهداری lupulin_glandslupulina-56357صحیح آن ضروری است.
همانند دیگر گیاهان این خانواده مانند ماری جوآنا نباید اجازه داده شود که گیاه نر رشد کرده و گرده افشانی کند که در این صورت مواد مورد علاقه ی ما صرف تولید بذر در گیاه ماده خواهد شد.رازک معمولاً از طریق ریشه یا ساقه ی زیرزمینی (Hop Rhizome or Hop Root)تکثیر می شود و به سرعت رشد کرده و از هر ساختاری که دم دستش باشد بالا میرود.ارتفاع آن تا ۵ متر و حتی بیشتر هم می رسد.رازک تقریباً در همه جور آب و هوایی قابل کشت است و در ایران هم گویا بیشتر در نواحی شمالی انتشار دارد.ریشه ی گیاه در اواخر زمستان و اوایل بهار کاشته می شود و گیاه ظرف مدت کوتاهی به گل دهی میرسد.معمولاً حتی در مورد گونه های دیر رس این زمان بیشتر از ۶ ماه نیست و زمان برداشت حدود اواسط مرداد تا اواخر شهریور است.غیر از چین ،معمولاً در همه جای دنیا برداشت گلهای رازک به صورت مکانیزه بوده و کل گیاه از پایه قطع میشود.سپس در کارخانه مراحل جداسازی گل ها و عملیات بعدی روی آنها انجام خواهد شد.تشخیص زمان دقیق برداشت مهم است چراکه مخروط گلهای رازک باید کاملاً رسیده و به حداکثر رزین خود رسیده باشد.در این موقع معمولاً رنگ گلها به سبز روشن تمایل پیدا کرده و بافت گل حالت کاغذی پیدا می کند.hop_harvest hop_harvest2 خشک کردن خانگی گل رازک
گلهای تازه دارای رطوبتی در حدود ۸۰ در صد هستند که برای جلوگیری از فساد آنها در نتیجه ی روی هم ماندن،باید به سرعت خشک شوند.انواع روشهای سنتی و مدرن،خانگی و صنعتی در این زمینه استفاده می گردد.به طور کلی در تولید صنعتی، گلها باید در گرمخانه ی رازک (Oast House) تحت هوای گرم با حرارت تقریبی حدود ۶۰  درجه ی سانتی گراد قرار گرفته و رطوبت خود را تا حدود حداقل ۷ و حداکثر ۱۲ درصد از دست بدهد.درجه دمای گرمخانه و زمان خشک کردن به حجم گرمخانه و عمق بستر رازک در آن بستگی داشته و برای پیشگیری از تلفات مواد موثر داخل گلها باید روی آن کنترل دقیق انجام شود.برای جلوگیری از اکسید شدن و به اصطلاح قهوه ای شدنِ (Browning) گل ها در طول این فرایند،در برخی مناطق از ترکیبات آنتی اکسیدان، مانند دی اکسید سولفور به صورت گاز در گرمخانه استفاده می شود تا گلها کاملاً شکل ظاهری و شخصیت خود را حفظ کنند.گلها پس از سرد شدن و آزاد شدن بخارهای احتمالی ،برای انجام فرایند فشرده سازی آماده شده یا مستقیماً در بسته بندیهای خالی از اکسیژن بسته بندی می گردند.در تولید خانگی از روشهای ساده تر مانند پهن کردن و خشک کردن در دمای اتاق (دور از نور مستقیم و باد) و یا فر با حرارت پایین استفاده میشود.امروزه رازک مخصوص آبجوسازی در چند شکل مختلف به بازار عرضه می شود:
۱- به شکل گل کامل(Whole-Leaf Hops ) که همان شکل سنتی است که در قدیم مرسوم بوده است و گلها به همان صورت طبیعی که برداشت می شوند،بسته بندی و عرضه می گردند.اگر بسته بندی آنها ضد اکسیژن نباشد دچار اکسیداسیون و کهنگی سریع می شوند و برای به تاخیر انداختن این مشکل،باید رازک را در جای خنک و حتی فریزر ودر ظروف دربسته نگهداری نمود.این شکل رازک اگر تازه باشد بهترین ویژگیهای رایحه بخشی را داراست از دیگر مزایای گلِ کامل، شناور بودن آن در حریره و جداسازی راحت تر آن است همچنین برای رازک خشک زنی به آبجوی تخمیر شده هم خوب است.فقط وزن کردن مقدار زیاد آن کمی سخت است و اندکی هم حریره را به خود جذب و باعث کاهش آن میشود.حجم زیادی به نسبت وزنش داشته و درنتیجه جای زیادی برای نگهداری و ذخیره لازم دارد.عملکرد و بازدهی  این شکل رازک از بقیه ی اشکال کمتر و بین ۱۵ تا ۳۰ درصد است یعنی تلخی کمتری به نسبت وزن به کار رفته ی آن در مقایسه با سایر اشکال در آبجو ایجاد می گردد و از این رو در تولید صنعتی کمتر به کار میرود.

۲- به شکل گلوله ی فشرده (Pellet) گل های رازک توسط  آسیابهای چکشی ویژه کوبیده و پودر میشوند سپس این پودر به صورت گلوله های کوچک استوانه ای شکل ،فشرده می گردد.در فرایند آسیاب گل ها،غدد ترشح کننده گرد رازک در گل از هم گسسته شده و اجازه می دهد تا اسیدها و روغن ها در مرحله ی پخت آبجو سریعتر ایزومره شوند.سه نوع متداول رازک به شکل پالت عبارت اند از پالت معمولی یا استاندارد که به T90 معروف است،پالت معروف به T45 و پالت ایزومر شده یا ایزو پالت.هنگامی که تقریباً ۹۰ درصد گل رازک که شامل گلبرگها و مواد سبزینه ی رازک علاوه بر گرد رازک می شود هم آسیاب شده و فشرده شوند محصول حاصل T90 نامیده میشود که معمولترین نوع رازک پالت است که در دسترس آبجوسازان خانگی می باشد.اگر در مرحله ی پالت سازی قسمتی از مواد گیاهی و سبزینه ی رازک از آن جدا شود و بیشتر تمرکز روی جداکردن رزین رازک باشد درنتیجه محصولی تولید میشود که نسبت گرد رازک به ترکیبات دیگر بالاتر خواهد بود و به پالت T45 معروف است چون از هر ۱۰۰ کیلو گل رازک تقریباً ۴۵ کیلو پالت بدست خواهد آمد.عملکرد و بازدهی هر دو نوع رازک پالت از رازک به شکل گل کامل بالاتر و حدود ۲۰ تا ۴۰ درصد است.اما نوع دیگری از رازک پالت هم تولید میشود که به پالت ایزومر شده یا ایزو پالت معروف است .در جریان تولید این نوع پالت از تمهیدات حرارتی و مواد افزودنی مانند اکسید منیزیوم استفاده میشود تا اسیدهای آلفای موجود در گرد رازک ایزومره شوند  و درنتیجه دیگر لازم نیست به مدت طولانی در دیگ پخت جوشانده شوند و با حداکثر ۱۵ دقیقه جوشاندن به حداکثر عملکرد خود می رسند که چیزی حدود ۴۰ تا ۶۰ درصد است.پالت T45 و پالت ایزومر شده بیشتر در مقیاس صنعتی عرضه میشوند نه در مقیاس خانگی .رازک های پالت شده معمولاً در کیسه های ضد اکسیژن و یا بسته های حاوی گاز نیتروژن بسته بندی و عرضه می شوند.احتمال فساد این شکل رازک از گل کامل کمتر بوده و ماندگاری بیشتری دارد.وزن کردن آن ساده تر است و سریعتر در حریره ایزومره می شود.در مقابل تصور عامه بر این است که خاصیت homebrew_hopplugsرایحه بخشی آن کمتر از اشکال دیگر بوده و برای رازک خشک زنی خوب نیست.باعث به وجود آمدن رسوب رازکی در حریره میشود.

رازک پالت

۳- به شکل گل فشرده (Plugs) گلهای رازک بدون آسیاب شدن،فشرده می شوند و در نتیجه چیپس گل رازک به دست می آید که هم تازگی و معطر بودن گل کامل را دارد و هم برخی مزایای رازک گلوله ای از جمله راحتی استفاده و بسته بندی ساده تر.برای مقصود رازک خشک زنی به آبجو هم مفید است.از طرفی مدت زمان طولانی تری به نسبت گل کامل تازگی خود را حفظ می کند.همانند گل کامل مقداری از حریره را به خود جذب و باعث اتلاف آن میشود.عملکرد و کلاً فواید و مضراتش مانند گل کامل است.
۴- به صورت عصاره ی رازک(Hop Extract) :   گل رازک توسط تجهیزات ویژه و با روشهای مختلفی نظیر تقطیر با بخار(Steam distillation) و یا عصاره گیری با استفاده از حلال های ارگانیک و شیمیایی(Chemical Extraction)  و جدیدتر و بهتر از همه روش موسوم به عصاره گیری با دی اکسید کربن مایع (CO2 Hop Extract) به انواع فرآورده های رازک تبدیل میشود.اگرچه عصاره ی رازک در مقادیر زیاد مورد مصرف کارخانه های آبجوسازی و در ایران ماءالشعیر سازی است ولی در فرنگ برخی از این محصولات برای استفاده در آبجوسازی خانگی هم عرضه می شود.سه نوع شناخته شده ی این محصولات عبارتند از عصاره رازک کامل که ایزومره نشده باشد (Non-isomerized Hop Extract) که هم  نقش تلخ کنندگی دارد چون حاوی اسیدهای آلفا است و هم نقش طعم دهنده و رایحه بخش چون حاوی روغن رازک هم هست.این نوع عصاره باید مانند سایر اشکال رازک در دیگ پخت به مدت حداقل یک ساعت جوشانده شود تا به حداکثر عملکردش رسیده و اسیدهای آلفایش به ایزو آلفا اسید تبدیل شوند.عملکرد این نوع عصاره شبیه عملکرد رازک پالت معمولی یعنی حدود ۲۰ تا ۴۰ درصد است.عصاره ی رازک ایزومره شده(Isomerized Hop Extract) نوع دیگری از عصاره ی رازک است که به دو دسته ی اصلی تقسیم میشود یک دسته عصاره هایی هستند که فقط از ایزو آلفا اسید تشکیل شده اند و اسیدهای بتا و روغنهای رازک در آنها وجود ندارد و درنتیجه فقط نقش تلخ کنندگی دارند و معمولاً در پایان مرحله ی تخمیر ثانویه و برای تنظیم تلخی آبجو به کار میروند که بالاترین عملکرد را هم بین فراورده های رازک داشته و تا ۹۰ درصد بازدهی دارند.دسته ی دیگر عصاره ی رازک کامل ولی ایزومر شده است که به I.K.E معروفند(Isomerized Kettle Extract) و علاوه بر اینکه اسیدهای آلفای آنها ایزومره شده است حاوی سایر ترکیبات رزین رازک هم هستند و درنتیجه میتوان از آنها در دیگ پخت و به عنوان رازک رایحه بخش یا طعم دهنده هم استفاده کرد.انواع مختلف دیگری هم از عصاره ی رازک وجود دارد که مثلاً در برابر اشعه ی ماوراءبنفش مقاوم است یا ویژگیهایی شبیه به این.اما دستۀ دیگر از محصولات رازک آنهایی هستند که فقط رایحه بخش هستند مانند اسانس رازک(Hop Essence) و یا روغن معطر رازک(Hop Oil) و به مقدار خیلی کم در حد چند قطره (۱ تا ۳ میلی گرم در ۲۰ لیتر)معمولاً در پایان تخمیر استفاده میشوند.این نوع محصولات خاصیت تلخ کنندگی ندارند چون حاوی اسیدهای تلخ کننده نیستند.

روغن رازک

روغن رازک ritchies_hop_extract_600Isomerized Hop Extract(1)

 

توجه کنید که هرکدام از این عصاره ها را باید به مقدار کم و با اندازه گیری دقیق به کار ببرید چون به دلیل کنستانتره شدن اسیدهای تلخ کننده و روغن های اساسی رازک،اندکی کم یا زیاد تر مصرف کردن آنها تاثیر محسوسی روی آبجوی نهایی خواهد داشت.به همین خاطر باید به دستورالعمل روی بسته بندی خوب توجه نمائید.حسابگرهای آنلاین برای محاسبه ی میزان مورد نیاز از هر نوع عصاره وجود دارد ولی برای کارکردن با آنها نیاز دارید که درصد غلظت و آلفا اسید عصاره ی خود را دانسته و بدانید به چه درجه ی تلخی می خواهید برسید.از فرمولهای محاسبه ی تلخی رازک که در این صفحه آمده هم می توانید استفاده کنید. ولی در کل این مقدار برای ۲۰ لیتر آبجو از ۲ میلی لیتر تجاوز نمی کند.در زیر آدرس یکی از این حسابگرها را آورده ام.

حسابگر سایت اتحادیه ی رازکhopunion

بیش از ۵۰ گونه ی شناخته شده و معروف از رازک وجود دارد که در آبجوسازی در سراسر دنیا مورد استفاده قرار می گیرند.و معمولاً اسامی آنها از منطقه ی بومی آن نژاد گرفته شده است.به طور کلی رازک آبجوسازی بسته به نقشی که در آبجو ایفا می کند به سه دسته ی رازک های تلخ کننده (Bittering Hops) ،رازک های رایحه بخش و خوش طعم کننده(Aroma or Finishing Hops) و در نهایت به رازکهایی که هردونقش تلخ کننده و معطر را دارند(Dual purpose Aromatic &Bittering) ،قابل تقسیم بندی می باشد.
همانطور که گفته شد تلخی آبجو ناشی از حل شدن اسیدهای آلفا در زمان جوشیدن میباشد.این اسید های آلفا  خود از مواد دیگری در ترکیبات گل خارج می شوند که مهمترین آنها موسوم به( co-humulone, ad-humulone, و humulone define) هستند.گفته میشود “کوهومولون” یعنی ترکیب اول مسئول تند و تیزی نامطلوب و گسی زمخت برخی رازک هاست و رازکی که مقدار کمتری از آن داشته باشد بهتر خواهد بود.اسید های بتا کمتر از اسیدهای آلفا در آبجو نقش ایفا میکنند و در اثر جوشیدن هم ایزومره و حل نمیشوند و زود هم تبخیر میگردند و در رایحه و البته طعم آبجو نقش خود را دارند.از سوی دیگر مسئولیت تولید عطر و رایحه ی رازک بر عهده ی روغنهای اساسی (Essential oils) است که در گرد طلایی رازک موجودند.مهمترین این ترکیبات با نامهای Myrcene, humulene, caryophyllene و farnesene شناخته میشوند.نسبت حضور این روغنهای اساسی کیفیت عطر و طعم رازک را معین می کند.
اینکه چه وقت و چه مقدار و از چه رازکی در پخت آبجو استفاده شود تعیین کننده ی تاثیرات آن خواهد بود.هر نژاد رازکی میتواند بسته به زمان جوشیدنش در حریره نقشهای سه گانه گفته شده یعنی تلخ کنندگی،طعم دهندگی و رایحه بخش را ایفا کند.هرچه بیشتر رازک جوشانده شود،اسیدهای آلفای بیشتری در حریره حل خواهد شد.در مقابل اگر رازک در انتهای زمان پخت اضافه شود فقط نقش رایحه بخش خواهد داشت.اکثر دستورهای تهیه ی آبجوی خانگی،نوع رازک و مقدار آن و زمانی که باید به حریره اضافه شود را برای شما مشخص کرده است ودر این مرحله ی آبجوسازی نیمه پیشرفته لازم نیست که خودتان درصدد محاسبه ی میزان تلخی رازک در آبجو برآیید.و فقط کافی است که از دستور پیروی کنید.در آینده و در فاز نهایی آبجوسازی خود قادر خواهید بود که مثلاً دستور تهیه ی آبجوی مخصوص به خودتان را بنویسید که آنگاه نیاز به محاسبات مختلف از جمله میزان پتانسیل تلخ کنندگی رازک و بازدهی عملکرد آن را خواهید داشت.همینطور اگر بخواهید یک دستور تهیه ی موجود را تغییر دهید و مثلاً وزن مخصوص قند آن را بالاتر ببرید باید محاسبات جدیدی کرده و میزان رازک مورد نیاز را حساب نمایید.حسابگرهای آنلاین زیادی در سایتهای آبجوسازی خانگی وجود دارد که مقدار مورد نیاز رازک را برای رسیدن به درجه ی تلخی مشخص برای شما حساب میکنند.مانند این آدرسها:

حسابگر سایت brewersfriend

حسابگر سایت ۱۸۰۰۰feet.mesb

در بخش جداول وبلاگ هم میتوانید به مقاله ی محاسبات رازکی مراجعه کنید تا با نحوه ی محاسبه ی تلخی آبجو و مقدار رازک لازم آشنا شوید.
رازک علاوه بر تلخ کننده بودن و ویژگیهای رایحه بخش به آبجو،به عنوان یک نگهدارنده ی طبیعی و ضد باکتری و همچنین تثبیت کننده ی کف آبجوهم کاربرد دارد.کارکرد جنبی دیگر رازک به عنوان ماده ی صاف کننده ی آبجوست چراکه در زمان پخت حریره باعث می شود پروتئینهای اضافی زودتر ته نشین گردند.
برای ساخت آبجوهای مختلف علاوه بر اینکه باید از رازک خواسته شده در دستور آن یا معادل آن استفاده کنید بلکه باید به تازگی و کیفیت خوب رازکی که می خرید هم توجه نمائید.تازه بودن رازک یک موضوع حیاتی است.اولین نشانه ی تازگی رازک رنگ آن است.رازک گلوله ای تازه ،معولاً به رنگ سبز تیره است و درخشندگی کمی هم به خاطر وجود رزین خشک شده دارد.گل کامل رازک یا گل فشرده ی تازه به رنگ سبز مایل به زرد است. رازکهایی که قهوه ای رنگ و کاملاً خشک و پلاسیده هستند و از شکل طبیعی خارج شده اند،خیلی کهنه و مانده هستند.اگر گرد رازک به جای زرد به رنگ نارنجی باشد یعنی اکسید شده و رازک کهنه ای است که به درد آبجوسازی نمی خورد.روش دیگر شناسایی رازک مانده ،بوی آن است.رازک تازه یک عطر مشخص و واضح شبیه بوی تند علف یا بوی کاج یا حتی مرکبات دارد درحالیکه رازک مانده و اکسید شده بویی تند وتیز شبیه پنیر پارمیزان یا ادویه کاری دارد.دقت کنید رازک شما هر عطری داشته باشد به آبجوی شما هم منتقل خواهد شد.
انواع رازک درجه ی ماندگاری مختلفی هم دارند که با عبارات خیلی خوب ،خوب،متوسط و ضعیف از لحاظ ماندگاری طبقه بندی میشوند.اگر قصد خرید رازک به مقدار زیاد دارید بهتر است از انواع با قدرت ماندگاری بالاتر خرید کنید و در شرایط مناسب یعنی دور از هوا و در فریزر نگهداری کنید. شاخص ماندگاری رازک ها بر پایه ی میزان درصد از دست دادن توان تلخ کنندگی آن پس از ۶ ماه نگهداری در دمای ۲۰ درجه ی سانتیگراد تنظیم شده و ارائه میگردد.{آبجوساز میتواند با استفاده از نرم افزارهایی مانند beersmith2 یا حسابگرهای آنلاینی مانند این نمونه برای تعیین کاهش اسیدهای آلفای رازک استفاده کند.توجه کنید که در این حسابگرها باید درصد ازدست دادن اسیدهای آلفا را مشخص کنید نه درصد اسیدهای باقی مانده که ممکن است تولید کننده ارائه کرده باشد.مثلاً اگر روی رازکی نوشته شده بود که بعد از ۶ ماه در دمای ۲۰ درجه ۷۵ درصد آلفا اسیدش باقی می ماند پس شما در حسابگر باید عدد ۲۵ درصد را به عنوان درصد از دست دادن اسیدهای آلفا وارد کنید.فاکتورهای مهم دخیل در این موضوع یعنی نرخ از دست دادن اسیدهای آلفا عبارتند از دمای محل نگهداری،مدت زمان نگهداری و نحوه ی بسته بندی رازک که در پلاستیک معمولی باشد یا بسته بندی ضد نفوذ هوا یا وکیوم و ضد نفوذ هوا.روغنهای معطر رازک هم مانند اسیدهای آلفا با گذشت زمان تغییر ماهیت داده و خاصیت خود را ازدست میدهند و درواقع از توان رایحه بخشی رازک کاسته میشود ولی برخلاف نرخ کاهش اسیدهای آلفا،هنوز تحقیقات کاملی درمورد نرخ کاهش روغنهای معطر در انواع نژادهای رازک انجام نشده است و قابل محاسبه مانند اسیدهای آلفا نیست. فقط میدانیم که بعد از ۶ ماه در دمای ۲۰ درجه،ممکن است بین ۲۸ تا ۹۰ درصد از مقدار کلی روغنهای اساسی در نژادهای مختلف کاسته شود.در بین آبجوسازان صنعتی، رازکی که ۵۰ درصد از آلفا اسید اولیه اش را ازدست داده باشد به عنوان رازک بد شناخته شده و استفاده نمیشود.آنچه مشخص است این است که گرما،اکسیژن و نور دشمن رازک هستند و اگر برای نگهداری رازک به دور بودن از این عوامل توجه کنید نگرانی از بابت رازک نخواهید داشت.تقریباً هر ۱۵ درجۀ سانتیگراد که از دمای محل نگهداری رازک کاسته میشود،نرخ ازدست دادن اسیدهای آلفا نصف میشود.اگر رازک را در بسته بندی غیرقابل نفوذ برای اکسیژن و نور و در دمای فریزرهای خانگی (حدود منفی ۲۰ درجه) نگهداری کنید به راحتی تا دو سال و حتی بیشتر هم قابل استفاده خواهد بود و در زمان استفاده هم همان مقدار که به عنوان جبران کاهش اسیدهای آلفا اضافه میکنید جبران روغنهای اساسی را هم خواهد کرد.}
در اینجا چند نمونه ی پرکاربرد رازک که در خیلی از دستورهای تهیه وجود دارد یا اینکه قابل جایگزینی است را به همراه ویژگیهای عمومی آنها معرفی میکنم.توجه داشته باشید که بدیهی است این رازک ها در ایران قابل دسترسی نیستند و باید از خارج از کشور تهیه کنید.به طور کلی فرض حقیر بر این است که شما فاز مقدماتی آبجوسازی که در آن مهم نبود اصلاً رازک استفاده میکنید یا نه یا چه نوع رازکی استفاده می کنید هم اهمیتی نداشت، پشت سر گذاشته اید و حاضرید برای رسیدن به مواد اولیه موردنیاز آبجوهای خاص تلاش کرده و به هر نحوی از خارج از کشور تهیه نمائید.از این رو باید حداقل اطلاعات در این مورد را داشته باشید چون شاید نتوانید به دفعات سفارش خرید به کسی دهید یا اینکه خودتان نتوانید به دفعات به سفر خارجه بروید پس باید از امکان های محدود خود به بهترین شکل استفاده کرده و با هر خرید، مواد لازم برای چند ماه خود را تهیه نمائید.بهتر است اگر امکانش هست رازک تلخ کننده را که به مقدار بیشتر استفاده میشود از نوع گلوله ای (پالت) و رازک رایحه بخش را از نوع گل فشرده تهیه نمائید.اگر فرض کنیم که شما هر ماه ۲۰ تا ۶۰ لیتر آبجو درست میکنید و به ازای آن حدود ۳۰ تا۱۰۰ گرم رازک مصرف میکنید پس با خرید ۶۰۰ گرم رازک مصرف ۶ ماه شما در فریزر نگهداری خواهد شد.اگر زیاد امکان انتخاب ندارید فقط از نوع پالت و گونه هایی که به عنوان هم تلخ کننده و هم معطر معروف اند و در انواع سبکهای بیشتری قابل جایگزینی هستند خرید کنید.
 hops chart
برداشت رازک
– آیا می توان خود گیاه رازک را پرورش دهیم؟
اما شاید بخواهید خودکفا شده و خودتان رازک مورد نیازتان را پرورش دهید.که توصیه من هم همین است که این کار را در برنامه ی آینده ی خود بگذارید.اگر آبجوساز هستید و باغ،باغچه،حیاط یا حیاط خلوت آفتابگیر دارید هیچ توجیهی برای اینکه رازک نکارید ندارید! کاشت و پرورش رازک خیلی ساده است و فقط کافی است چند ریشه ی رازک از رقم مناسب شرایط خود تهیه نمائید.گیاه رازک علاوه بر کارکردی که برای ما دارد بسیار هم زیباست و از آن برای باغ آرایی و تزئین نمای ساختمان هم استفاده میشود.اصولاً همانطور که پیشتر گفته شد گیاه رازک تقریباً در هر آب و هوایی قابل کشت است ولی برخی ارقام مناسب شرایط اقلیمی خاص بوده و بهترین بازدهی را در آن شرایط خواهند داشت. اصولاً در تئوری گیاه رازک در عرض های جغرافیایی ۳۸ تا ۵۱ درجه قابل کشت است که تقریباً فقط قسمتهایی از شمال ایران جزو این دامنه قرار میگیرد، ولی در عمل گیاه رازک در نقاط خیلی سردسیر و یا خیلی گرم و مرطوب هم توسط آبجوسازان کشت می شود و فقط ممکن است بازدهی ایدآل نداشته باشد. .من چند رقم رازک که در هر آب و هوایی قابل کشت است و از طرفی ویژگیهای بهتری از لحاظ تلخ کنندگی و رایحه بخشی و مقاومت بیشتر دربرابر آفات دارد را به شما معرفی می کنم.کاری که باید بکنید این است که با آشنایی در فرنگ برای خرید ریشه ی رازک هماهنگ کنید چون معمولاً در فصل خاصی بین اوسط ماه فوریه و اوایل ماه می (اواخر بهمن تا اواخر اردیبهشت)میتوانید برای خرید ریشه ی رازک اقدام نمائید.قیمت هر ریشه بسته به رقم آن چیزی حدود ۴ تا ۱۰ دلار است.(کلاً به خاطر گرانتر بودن یورو و پوند به نسبت دلار در ایران بهتر است برای خرید مواد مورد نیازتان از کشورهای با واحد پول دلار خرید نمائید)
ارقامی مانند Nugget یا Horizon یا Magnum با ویژگی اصلی تلخ کنندگی بالا و ارقامی مانند Cascade یا Willamette یا Fuggel با ویژگی اصلی رایحه بخشی  و ارقامی مانند Challenger یاCentennial با کاربرد دوگانه میتوانند انتخاب خوبی برای شروع باشند.چون هم ارقام متداولی در آبجوسازی هستند هم در اکثر آب و هواها قابل کاشت اند.کاشت ارقام اصیل و کلاسیک مانندsaaz پیچیدگی هایی دارد که بهتر است برای شروع از آنها استفاده نکنید.بهتر است برای شروع حداقل دو رقم مختلف و از هر رقم حداقل دو ریشه خریداری کنید تا اگر یکی نگرفت ،یک احتمال دیگر موجود باشد.اگر امکان انتخاب ندارید زیاد مهم نیست و همین که بتوانید دو ریشه از یک رقم تهیه کنید با در نظر گرفتن محدودیتهای ما خیلی هم خوب است و به راحتی می توانید مصرف سالیانه ی خود را تامین کنید.ریشه های رازک تکه های کوچکتری از ریشه ی اصلی هستند که از گیاه رازک ماده و کاملاً بالغ،قبل از فصل جدید رویش گیاه بریده میشوند و برای تکثیر در همان زمان به فروش میرسند(حتی از قبل پیش فروش می شوند).وقتی ریشه ها به دستتان رسید آنهارا در کیسه ی پلاستیک حاوی خاک اره که چند سوراخ هم دارد گذاشته و تا زمان کاشت در یخچال(نه فریزر) نگهداری و آنها را مرطوب نگه دارید.برای خرید با توجه به کشوری که قرار است ریشه ها به آنجا فرستاده شود،در گوگل جستجو کنید.وب سایت چند تولید کننده ی معروف در انگلستان و آمریکا را میتوانم در اینجا معرفی کنم.در انگلستان یا به طور کلی بریتانیا سه تولید کننده ی اصلی و مشهور هستند که به همه ی کشورهای حوضه ی اروپا ریشه ها را می فرستند که البته هزینه ی پست داخل انگلستان کمتر است:

http://www.aplus-hops.co.uk و

http://www.willingham-nurseries.co.uk  و

http://www.essentiallyhops.co.uk/acatalog/Hop_Plants.html

در ایالات متحده،تعداد بیشتری تولید کننده و فروشنده ی ریشه و گیاه رازک وجود دارد که به معروفترین آنها اشاره می کنم:

http://www.freshops.com و

http://www.northwesthops.com و

http://www.willamettevalleyhops.com/rhizomes و

http://www.rnventerprises.com/services.html

بسته به محیطی که زندگی می کنید از اسفند تا اواسط اردیبهشت زمان کاشت ریشه هاست.به محض اینکه سرمای شدید زمستانی فروکش کرد و خطر سرمازدگی جوانه وجود نداشت، میتوانید برای کاشت اقدام کنید.توجه داشته باشید که رازک به سرعت و با ارتفاع زیاد رشد میکند(حدود ۲۰ سانتی متر در روز!) پس باید سازوکاری برای بالارفتن آن از قبل فراهم کنید.(ارتفاع نهایی گیاه ۴ تا ۸ متر بسته به نژاد و شرایط)اگر ریشه ی رازک تهیه کردید و تا آن موقع مطلبی در باره ی کاشت و پرورش رازک در وبلاگ منتشر نشده بود به من ایمیل بزنید تا راهنمائیتان کنم.

homepagekent_rhizomeHops Tissue Sampling 2010 009

HaDal

158 Comments

  1. با سلام خدمت شما و عرض خسته نباشید . من تو کانادا آشنا دارم . لطفا درصورت امکان یک مارک عصاره رازک یا خود رازک که هم از نظر قیمتی مناسب باشه و هم از نظر کیفیت و دوام چیزه خوبی باشه بهم معرفی کنید . چون توی سایتا که میخونم هم مارکای مختلفی هست هم قیمتاشون یه کم بالاست . بازم ممنونتون هستم .

  2. ممنون بابت جواب سوالات ( ای کاش همه سایتها اینقدر کامل و قوی بود!! )

  3. سلام و عرض خسته نباشید به مدیر و دوستان محترم

    ببخشید من قسمت خره ایرلندی جایگاه دیدگاه بسته بود مجبور شدم سوالم رو اینجا بپرسم
    من خزه ایرلندی قیمت گرفتم هر کیلو ۳۰۰/۰۰۰ تومان.! می خواستم بدونم قیمتش همین دوره وراست یا نه؟!!
    با تشکر

    • سلام مجدد به جناب کلانتر
      خزۀ ایرلندی که در مقیاس خانگی کیلویی خرید و فروش نمی شود و یک کیلو از آن برای هزاران لیتر آبجو کاربرد دارد و به نظرم قیمت ۳۰۰ هزار تومان برای یک کیلو زیاد نیست.

  4. با سلام خدمت استاد عزیز
    در اسفند ماه امسال برای دخترم یک ساز و کار جدید درست کردم تا بتواند بهتر از آن بالا رود. برای فیکس کردن آن مجبور شدم تا در زمین یک سوراخ ایجاد کنم. در این بین مجبور شدم تا مقداری از ریشه های گیاه را قطع کنم.
    ضخامت ریش ها، سلامت و شرایطشان بسیار عالی به نظر میرسید. تصمیم گرفتم تا آنها را در جاهای دیگری بکارم. بنابراین بلافاصله اقدام کردم.
    تعدادی از آنها را در باغچه محل کارم، تعدادی را در حیاط خانه یکی از دوستان، تعدادی را در شمال و تعدادی را نیز به ساوه فرستادم. شرایط همه ریشه ها نسبت به آنچه که از آمریکا خریده بودم خیلی بهتر بود. ولی در کمال تعجب هیچکدام از آنها سبز نشدند.
    خواستم تا موضوع را با شما در میان گذاشته باشم. حتما نکته خاصی وجود داشته است و اشتباهی در کار بوده است که حنی یکی از آنها نیز سبز نشدند.
    لطف میکنید اگر در این مورد نظرتان را بفرمایید.
    ارادتمند

    • با سلام به enjoy of beer عزیز
      از بابت تأخیر در پاسخگویی خیلی عذر می خواهم. اتفاقاً من هم امسال تجربه ای تقریباً نظیر شما داشتم و به این نتیجه رسیدم که اولاً اینکه می گویند زودتر از سه سال نباید ریشه ها را هرس کرد بی حکمت نیست و ثانیاً اینکه، قرار نیست بشود از هر قسمت کلونی ریشه اقدام به جدا کردن تکه های قابل رویش کرد و فقط آن قسمت از ریشه ها که در نزدیکی سطح خاک و دارای جوانه هستند قابلیت رشد دارند. من در اوایل فروردین هرچند هنوز سه سال مذکور طی نشده بود ولی به خاطر دوستانی که مشتاق دریافت و کاشت ریشه رازک بودند اقدام به هرس ریشه کردم ضمن اینکه کلاً گیاه را از بشکۀ ۲۲۰ لیتری خارج کرده و پس از هرس کردن دورتادور کلونی و جدا کردن تکه های زیادی ریشه با قطر و اندازه های مختلف، کلونی اصلی را در زمین کاشتم. موقع هرس متوجه شدم که فقط چند تکه از قسمتهای سطحی ریشه دارای جوانه یا به عبارت بهتر غنچه هستند ولی با این حال فکر کردم که شاید تکه های بدون غنچه هم قابلیت جوانه زنی و رشد داشته باشند ولی احتیاط کردم و ریشه ها را همان موقع در اختیار دوستان متقاضی قرار ندادم و گفتم تعدادی را می کارم اگر جواب داد بقیه را هم که در یخچال اند به دیگران خواهم داد که البته پس از کاشت آزمایشی چندین ریشه معلوم شد که فقط همان ها که جوانه داشتند سر از خاک بیرون آوردند. سناریو بعدی مورد نظرم برای تکثیر رازک، قلمه زنی است که درحال آزمایش هستم و درصورت موفقیت می توان به جای ریشه خود گیاه را به دوستان دیگر داد.

  5. سلام یه کسکید گرفتم با سنتینیال
    کسکید حدود یه متر بالا اومده ولی سنتینیال رو ۱۰ سانت استپ کرد(اول رشدش سریع بود). ..خاکشون رو یا کوکوپیت عوض کردم..دورشون کوکوپیت ریختم بعد خاک رو اضافه کردم ..فرقی نکرد((همون کسکید هم فقط یک جوانه اش رشد کرد با اینکه ۳ تا جوانه داشت))
    کسکید خوب ریشه زده بود ولی سنتینیال کم….ورمی کمپوست باعث سوختنشون نمیشه؟

    • با سلام به جناب rax
      به نظرم کمی حوصله داشته باشید و مزاحمت برای گیاه ایجاد نکنید. گیاهان ماشین نیستند که بلافاصله به دستورات عمل کنند یا واکنش نشان دهند بلکه هر کاری که ما برایشان می کنیم چند روزی طول می کشد تا نتایجش قابل رویت باشد. ورمی کمپوست هم باعث سوختن ریشه ی گیاهان نمی شود.

  6. چند روز پس از کاشت از خاک جوونه میزنه معمولا؟

  7. سلام
    ریشه رازک تهیه کردم. ولی قبل از کاشت ۴-۵ روز تو هوای باز موند و خشک شد. حتی ریشه های ریزش. مشکلی داره یا سبز میشه؟

  8. با سلام و سپاس از اطلاعات فوق‌العاده دقیقتون

    این دقت شما در انتخاب بهترین‌ها به ما هم انتقال پیدا کرده. من برای کشت رازک از دو گلدان مکعبی ۵۰x50x50 استفاده کرده‌ام و برای خاک هم از همان خاک گراموفلور به همراه ۵ لیتر پرلیت و در کف هم از ۵ لیتر پوله استفاده کرده ام
    شما فروموده بودید در هر چاله به عمق ۳۰ یک کیلو ورمی کمپوست استفاده کنیم با فرض اینکه هر چاله به طور متوسط ۳۰ لیتر خاک دارد من حساب کردم اگر بخواهم برای این دو گلدان ورمی تهیه کنم به چهار کیلو نیاز دارم اما متاسفانه فروشنده ورمی نداشت و گفت ورمی غنی شده با نام کشت و صنعتی هرمس (www.worm-force.com) دارم من هم بدون پرس و جو خریدم اما وقتی سرچ کردم بعضی از تهیه کنندگان ورمی غنی شده در سایت خود (نه این شرکت) گفته بودند که از ترکیب کودهای آلی مرغی و دامی استفاده شده سوالم دقیقا این است که:

    ۱- چون سال اول است شما توصیه می کنید از این محصول استفاده کنم یا نه؟
    ۲- اگرنه، با توجه به اینکه من خاک ۷۰ لیتری تهیه کرده ام. و برای دو گلدان کم هست می تونم انتهای گلدان از آن استفاده کنم تا در پایان فصل که ریشه ها به آن قسمت رسیدند از آن استفاده کنند؟
    ۳- من نمی خواهم از کودهای شیمیایی استفاده کنم آیا می توان فقط از همین ورمی استفاده کرد یا خیر؟

    • با سلام به جناب newbrewery و خوش آمدید
      از لطف شما ممنونم قربان. درمورد کود همانطور که گفته ایم در ابتدای کار نیازی به کود نیست و همان خاک گلدانی که تهیه کرده اید نه تنها کفایت میکند بلکه تا حداقل سه هفته بعد از کاشت ریشه هم جوابگو خواهد بود. استفاده از ورمی کومپوست یا کومپوست در ابتدای کار ضرری برای ریشه ندارد ولی استفاده از کودهای قوی تر ممکن است تأثیر سوء داشته باشد لذا به نظر حقیر کود دهی را به زمانی موکول کنید که گیاه حداقل یک متری رشد کرده باشد. برای استفاده نکردن از کودهای شیمیایی هم میتوانید جایگزین های ارگانیک آنها را پیدا و استفاده کنید در بازار نمونه های مختلفی از کودهای ارگانیک وجود دارد مثلاً یک نوع کود دامی فرآوری و گرانوله شده ای در بازار با نام معجزه هست که برای دورۀ رویشی گیاه میتوانید به مقدار کم مثلاً سه چهار قاشق غذاخوری پای هر گلدان بریزید. از چای کمپوست هم میتوانید در تمام مراحل رشد استفاده کنید که روش درست کردنش ساده و در اینترنت قابل جستجو است. عصارۀ جلبک های دریایی هم انتخاب ارگانیک دیگری است.

  9. سلام استاد سال نو مبارک ، بنده سفارش ریشه رازک دادم ،لطفا در مورد کاشت ان راهنماییم کنید .با امتنان

  10. با سلام . از انجایی که خرید ریشه برای من مقدور نیست و دوستانی که پرورش میدهند لطفا راهنمایی کنند. من محصولات استاد Enjoy of Beer رو دیدم و استاد HADAL همچنین .
    اگه فروش آن توسط شما استادان گرامی امکانپذیر است راهنمایی کنید.
    با تشکر.

    • با سلام به جناب ermia و خوش آمدید
      هنوز که ریشه های گیاه را هرس نکرده ایم قربان و نمی دانم آن زیر چه خبر است و چی چیزی در انتظار ما است! ولی همانطور که قبلاً هم گفتیم تلاش می کنم زمانش که رسید به طریقی ریشه های هرس شده را به دست علاقمندانی مانند شما برسانم و حتماً از همین وبلاگ اطلاع رسانی خواهم کرد.

  11. سلام هدل جان
    با عرض تشکر از استاد عزیز به خاطر مطالب خوب و آموزنده ای که در این سایت قرار می‌دهید. من قطره خوراکی رازک رو که توسط داروسازی گیاه اسانس دکتر سلیمانی در رگان تهیه می‌شه خریداری کردم. روی اون نوشته که هر میلی لیتر فرآورده حاوی ۳۵ میلی گرم عصاره گلهای گیاه رازک معادل ۰/۱۲ میلی گرم ۲-متیل، ۳-بوتن، ۲-ال می‌باشد. حالا می‌خوام بدونم که برای تهیه ۶ لیتر آبجو با درجه آبسنجی ۱۰۴۰ چند قطره از این عصاره رو باید بریزم؟
    با تشکر

    • با سلام به جناب محمد خان و خوش آمدید
      وجود این مقدار زیاد از ترکیبی که نام بردید مشخص می کند که این عصارۀ رازک گرید دارویی است و نه آبجوسازی.مادۀ مذکور (dimethylvinyl carbinol) از اکسیداسیون اسیدهای تلخ کنندۀ رازک حاصل میشود و اصلی ترین ترکیب مسئول خاصیت آرام بخشی،خواب آوری و ضددرد رازک است که قرن ها توسط طبیبان برای درمان بی خوابی،سردردهای میگرنی و حتی تحریک پذیری جنسی و شهوت زیاد تجویز می شده است.این ترکیب در رازک تازه یا عصارۀ آن که مخصوص آبجوسازی است به مقدار خیلی ناچیز وجود دارد ولی با گذشت زمان مخصوصاً با نگهداری در دمای معمولی و در تماس با اکسیژن مقدار آن افزایش می یابد و به همین خاطر هم هست که رازکی که در عطاریها عرضه میشود و در طب سنتی ما به کار گرفته می شده رازک کهنه و اکسید شده است که دیگر کارکتر مطلوب چه از نظر عطر و طعم و چه تلخ کنندگی برای آبجو را ازدست داده است.احتمالاً این عصاره که شما و برخی دیگر از دوستان تهیه کرده اید هم از چنین رازکی تهیه شده یا اینکه عمداً بدین شکل درآورده شده تا بتواند خاصیت ویژۀ دارویی داشته باشد.البته میدانم این خبر خوبی برای شما نیست ولی به هرحال واقعیتی است که باید بدانید.ما مقدار مصرف رازک یا عصارۀ آن را با توجه به میزان آلفا اسیدهای موجود در آن محاسبه می کنیم که اصلی ترین آنها هومولون است نه با توجه به میزان اکسید شدۀ آن که از آن پرهیز می کنیم.لذا نمیتوانم بگویم که چه مقدار از آن عصاره را میتوانید استفاده کنید هرچند با توجه به مطالب ذکر شده استفاده از آن در آبجو توصیه نمی شود.اگر به درصد آلفا اسیدهای موجود آن پی بردید و به هرحال مایل بودید برای تجربه از آن استفاده کنید می توانید با استفاده از یکی ازحسابگرهای زیر اقدام به محاسبه کنید(فقط شکل رازک را پالت مشخص کنید که عملکردش مانند عصارۀ رازک معمولی است):
      http://www.brewersfriend.com/ibu-calculator/
      https://brewedbyus.com/info/calculators/ibu/

      موفق باشید

  12. سلام….از دوستان از کسی ریشه برای فروش دارد؟تشکر
    از هدل عزیز هم کمال تشکر را داریم ضمنا

  13. با درود به استاد هدل عزیز و مهربون و دوستان پیشکسوت
    هدل جان این منتهای لطف و بزرگواری شما , نسبت به شاگردانتان ست که ریشه های هرس شده دخترسه ساله تان را به دوستداران و عاشقان راه ابجوسازی بدهید . بیصبرانه برای دستیابی به ریشه رازکی که شما پرورش میدهید روز شماری میکنم این یکی از بهترین مژده هایی بود که در فصل پاییز شنیدم به امید سالروز سه سالگی درخت رازکتان قربان . پاینده باشید و مانا

  14. اقا من یه تیکه از ریشه تو میخرم. 😀
    خیلی دوست دارم پرورش بدم.

    • با سلام به جناب Hootan
      ریشه گیاه رازک را باید از سال سوم به بعد هرس کرد و آنگاه می توان تکه های هرس شده را برای تکثیر مورد استفاده قرار داد.من هم در برنامه دارم که اگر عمری بود سال بعد که دخترم سه ساله میشود ریشه های هرس شده اش را در اختیار یک جایی قرار دهم تا دوستانی مانند شما بتوانند از این طریق تهیه کرده و لذت پرورش رازک خانگی را هم تجربه کنند.
      موفق باشید

  15. سلام استاد
    همه اینها به خاطر سعه صدر و زحمات شماست.
    وگرنه ما چه میدونستیم رازک چیه، تا چه برسه به پرورش آن.
    همیشه مدیون شما هستم

    • دوست عزیز enjoy of beer
      اختیار دارید قربان این نتیجه صبر و حوصله و درایت خود شما بوده است.علاقه،پشتکار و حوصله شما واقعاً برایم جالب بوده و موفقیتهای پی در پی شما هم از نظر من اجتناب ناپذیر و قابل پیش بینی بوده است.
      با آرزوی آبجوهای بیشتر و بهتر

  16. سلام دوستان
    این هم چند تا عکس از آخرین برداشت محصول امسال.
    به نظر میرسه که دمای مهر ماه و شدت آفتاب در این ماه به دختر من سازگارتر است.
    {http://upload7.ir/imgs/2014-10/29761619637310696821.jpg}
    {http://upload7.ir/imgs/2014-10/58988187343244405923.jpg}
    {http://upload7.ir/imgs/2014-10/30768491373820590620.jpg}

  17. سلام من یک قطره عصاره رازک خریدم مزش تلخه ولی نمیدونم میشه استفاده کرد یا نه شما تجربه در این زمینه ندارید؟لینک تصویرhttp://8pic.ir/images/uwcgjxk2sewumbcqluwl.jpg

    • با سلام به جناب محمد رضا و خوش آمدید
      خیر قربان بنده تا به حال این مدل عصاره رازک را ندیده بودم! متاسفانه نه روی بسته بندی و بروشور و نه در سایت تولیدکننده چیزی درمورد درصد ترکیبات آن مخصوصاً درصد اسیدهای آلفا که برای ما اهمیت دارند نوشته نشده است.اما از آنجا که عنوان شده شامل ترکیباتی نظیر هومولون (که یکی از اسیدهای آلفاست) است و شما هم تلخی آنرا احساس می کنید پس احتمالاً عصاره ی رازک کامل است یعنی برعکس اکثر تولیدات مشابه که در عطاریها عرضه میشوند و فقط روغن رازک هستند،این مورد عصاره ی رازک شامل اسیدهای آلفا هم هست و لذا باید بشود از آن در آبجو هم استفاده نمود فقط موضوع مهمی که نمی دانیم همان درصد کلی اسیدهای آلفای آن است که براساس آن میتوانیم تعیین کنیم چه مقدار از این عصاره برای فلان حجم آبجو مناسب است تا به درجه تلخی مطلوب رسیده شود.همانطور که قبلاً اشاره کرده ایم عصاره ی رازک را نمیتوان بی حساب و کتاب استفاده نمود چون میتواند باعث تلخی بیش از حد تا جایی که آبجو غیرقابل نوشیدن شود گردد.اصولاً نمونه های مشابه فرنگی حدود ۵۰ درصد وزنشان را اسیدهای آلفا تشکیل می دهد لذا در نهایت حدود ۲ یا ۳ میلی لیتر بیشتر از آنها برای ۲۰ لیتر آبجو استفاده نمیشود ولی در این مورد بهتر است با سازنده ی آن تماس بگیرید و مطلب را جویا شوید و اگر در نهایت نتوانستید عدد درستی درمورد درصد آلفا اسیدهای آن پیدا کنید،تنها راه آزمون و خطا است یعنی باید ابتدا همان حدود ۳ میلی لیتر را در شروع پخت آبجو استفاده کنید و در پختهای بعد اقدام به افزایش یا کاهش این مقدار براساس تلخی بدست آمده نمایید.توجه کنید که عصاره ی رازک باید حتماً همراه حریره برای یک ساعت جوشانده شود تا اسیدهای تلخ کننده ی آن ایزومره شوند.
      موفق باشید

  18. درود بر هدل عزیز

    ممنون از پاسخ سریعتون…اگر بخاطر داشته باشید من خاک رو از همونجایی که فرموده بودید تهیه کردم و کود هم Flortis NPK 7-7-7 می باشد. در ضمن می خواستم بگم که واقعا کارتون درسته و فکر نمی کنم کسی توی ایران باشه که اطلاعات و تجربه و علم شما رو در این زمینه داشته باشه..واقعا اشاکرم که شما رو اینجا داریم و میتونیم از تجربه ها و علمتون بدون هیچ هزینه و چشم داشتی استفاده کنیم. من خودم هم یکسری گوگل کردم و تقریبا یقیین پیدا کردم که مشکل در کود دهی زیاد باید باشه همون طور که شما حدس زدید! فکر کنم به نسبت سایز گلدانی که من دارم باید میزان کمتری کود میدادم. اگر اشتباه میکنم شما تصحیح بفرمایید.طبق دستور مصرف کود میزان یک درب رو باید با ۲ لیتر آب مخلوط کرد..که من هر بار تقریبا ۱ لیتر یا چیزی در همین حدود به گیاه میدادم! یک سوال دیگه هم داشتم من هنوز یک مقداری از خاک گلدان باقی مونده برام بهتر نیست چون چند سانتی هم خاک نشست کرده و همینطور بیش از حد غنی شده این خاک رو به گلدان اضافه کنم که هم جای اندکی برای ریشه ها باز بشه هم اینکه از غلظت مواد مغذی کاسته بشه..البته این مستلزم اینه که گیاه رو دوباره از گلدان خارج کنم بعد از آبیاری! حالا اگر شما صلاح نمیدونید که ممنون میشم راهنمایی کنید…

    http://www.homebrewtalk.com/f92/experienced-hop-growers-257993/

    http://5e.plantphys.net/article.php?ch=t&id=289

    • سلام به جناب arashp6231
      اولاً از لطف زیاد و تعاریف شما خیلی ممنونم قربان ما کاری نکردیم.متاسفانه درمورد پرورش رازک من هم تجربۀ زیادی ندارم به خاطر همین نمیتوانم با اطمینان همانطور که درمورد آبجو صحبت میکنم درمورد کاشت و پرورش رازک هم راهنمایی کنم ولی تلاش میکنم با تحقیق و مطالعه ی تجربیات دیگران اطلاعاتی را در اختیار دوستان قرار دهم.گمان کنم فلاش کردن خاک برای موقعیت شما مفید باشد.اگر خواستید خاک گلدان را افزایش دهید بعد از آن فلاش کنید درضمن پیشنهاد میکنم به همانجایی که خاک خریده اید مراجعه کرده و به اندازه ی ۲ هزار تومان هم پرلیت (پرلایت) بخرید و با خاک مخلوط کنید تا زه کشی خاک بالا رود و زیاد آب را در خود نگه ندارد.قبلاً باید این نکته را یادآور می شدم ولی فراموش کردم.پرلیت یک نوع سنگ آتشفشانی است که علاوه بر جذب رطوبت باعث تخلخل خاک، زهکشی بهتر و در اختیار قرار گرفتن اکسیژن بیشتر برای ریشه ها میشود و درنتیجه ریشه ها سرحال تر و قوی تر خواهند بود و مواد غذایی بیشتر و راحتتر به گیاه میرسد.

  19. سلام ممنون از اطلاعات و راهنمایی های کرانقدرتان.من به مقداری رازک احتیاج دارم اکر در ایران سراغ دارید کسی میفروشه من و راهنمایی کنید نکته دیکه اینکه دنبال geging هم خیلی کشتن که بخرم اما کسی نداره اکه سایت شرکتی که میفروشه رو دارید به من اطلاع دهید ممنون

    • با سلام به جناب arashp6231
      به نظرم دیگر مشگل از ناحیه ی کنۀ تارعنکبوتی نیست و حال گیاه از لحاظ کمبود یا ازدیاد مواد غذایی یا شرایط محیطی رشد بد است ولی نه اینقدر که ما را ناامید کند یادمان باشد که سال اول گیاه است.هرچند اصولاً برگهای زرد نشان از کمبود ازت(نیتروژن) در گیاه است ولی سوختگی نوک و کناره های برگها نشان از مشگل کودهی زیاد دارد.توجه کنید که اگر ما بیش از حد مواد غذایی در اختیار گیاه بگذاریم نه تنها به نفع گیاه نیست بلکه باعث میشویم تعادل خاک به هم بخورد،پی هاش آن تغییر کند و از دامنه ی مناسب برای گیاه خارج شود،نمکهای مختلف شکل بگیرد و اطراف ریشه را بپوشاند و نگذارد مواد مغذی به گیاه برسد.احتمال می دهم خود خاک دارای مقادیر زیاد NPK بوده است و شما هم کود داده اید و بالانس خاک بهم خورده باشد.راه حلش این است که صبر کنید تا موقع آبیاری برسد یعنی ۴،۵ سانتیمتر از سطح بستر خشک شود،بعد از تکنیک اصطلاحاً فلاش کردن Flushing استفاده کنید به این ترتیب که باید ۴ تا ۵ برابر حجم خاک به آن آب بدهید تا باقی مانده های کودها و نمکهای شکل گرفته را بشورد و خارج کند.در چند لیتر آخر یک چهارم مقدار همیشگی از کود خود که روی بطری کود توصیه شده را درون آب حل کرده و به گیاه بدهید.توجه کنید که کف گلدان باید به اندازه ی کافی سوراخ داشته باشد تا آب به راحتی خارج شود.آبی که استفاده می کنید هم سعی کنید آب سبک با پی هاش خنثی(نزدیک ۷) باشد و کلرزدایی اش هم بکنید.برای کلرزدایی آب چند راه دارید؛ از چند میلی لیتر آب اکسیژنه یا یک ششم قاشق چایخوری متابی سولفیت سدیم یا پتاسیم میتوانید استفاده کنید که به محض اضافه کردن هرکدام از این مواد بلافاصله کلر آب ازبین می رود.اگر هیچکدام از این مواد را دردست ندارید میتوانید با اکسیژن رسانی به آب از آن کلرزدایی کنید یعنی مثلاً با شلنگ و با فشار آب را داخل سطل یا آبپاش آبیاری خود بپاشید تا خوب کف کند و کلرش جدا شود.فلاش کردن را عصر یا صبح خیلی زود انجام دهید.از آن به بعد مقدار کوددهی را به تدریج افزایش دهید مثلاً بار بعد یک دوم مقدار توصیه شده و دفعه بعد به مقدار توصیه شده.راستی مشخصات کودی که استفاده می کنید چه بود؟ از روی بطری اعداد NPK آنرا بخوانید و دوز مصرفش را هم ببنید.
      نگران نباشید مادر طبعیت زیاد هم سختگیر نیست و اگر ببیند باغبان با دلسوزی به گیاه می رسد حتماً حال گیاه را خوب میکند!

  20. درودی دوباره

    بنده طبق فرمایشات قبلی شما عمل کردم و آبیاری رو ۳ روز یکبار حتی انجام میداده ام و در مورد کود دهی هم همان ۱۰ روز تا ۲ هفته یکبار! اسپری کردن را هم همیشه غروب یا شب انجام می دهم…علت سردرگمی و ناامید شدنم هم همین است که با همه توجه و اقداماتی که انجام داده ام طی این یک ماه تقریبا برگی رو گیاه باقی نمونده و از رشد آن هم خبری نیست! یک عکس کلی هم آپلود کردم..البته دیگر چیزی از گیاه نمونده غیر از این چند برگ که بخواد دیده بشه…:))
    در هر صورت من تا زمانی که سبزی در گیاه ببینم از تلاشم دست بردار نخواهم بود! به محلول هم طبق دستور روغن زیتون اضافه کردم و امشب به این چند عدد برگ اسپری میکنم تا ببینیم چه میشود!

  21. درود بر استاد عزیز

    من رفته رفته دارم تسلیم این آفت میشم و شاهد پرپر شدن دختر بیچاره ام هستم! گویا هیچ چیز جلودار این کنه نیست یا اینکه مشکل در جای دیگری هست..بنده بعد از شستشو و سم پاشی گیاه که دیروز انجام دادم..امروز شاهد پلاسیده شدن خیلی از برگها و بی حال شدن کلی گیاه شدم! انگار که آب برگها در حال کشیده شدن هست! حتی نوک گیاه که همیشه در حال پیشروی برروی نخ ها بود حالا افتاده شده و جونی نداره…طبق گفته خودتون برگهایی که خیلی اوضاعشون خراب بود رو کندم! کار به جایی داره میرسه که دیگه برگی روی گیاه باقی نخواهد موند!! هدل جان بنده گلدانی که گیاه رو داخلش گذاشتم چیزی حدود ۲۰-۲۵ لیتر هست و دیدم چون یواش یواش گیاه به خواب زمستانی خواهد رفت گذاشتم برای سال آینده که گلدان رو عوض کنم..آیا میتونه این هم تاثیر داشته باشه؟ چون خاک گلدان هم چند سانتی نشست کرده به خاطر آبیاری که انجام دادم! در هر صورت یکجورایی قطع امید کردم و فکر نمیکنم بتونم نجات بدم دخترم را…در پایین یکسری لینک خدمتتون میگذارم که شما هم یک نگاهی بیاندازید و وضعیت را ببینید. ببخشید که تعداد عکسها کمی زیاد هست. باز هم ممنون از راهنماییهای دلسوزانتون.

    http://upload7.ir/viewer.php?file=20145046957076589121.jpg
    http://upload7.ir/viewer.php?file=93402121187743048524.jpg
    http://upload7.ir/viewer.php?file=00242754461931004524.jpg
    http://upload7.ir/viewer.php?file=16745209177224406093.jpg
    http://upload7.ir/viewer.php?file=56195834126632174745.jpg
    http://upload7.ir/viewer.php?file=56195834126632174745.jpg
    http://upload7.ir/viewer.php?file=56195834126632174745.jpg
    http://upload7.ir/viewer.php?file=56195834126632174745.jpg
    http://upload7.ir/viewer.php?file=56195834126632174745.jpg
    http://upload7.ir/viewer.php?file=56195834126632174745.jpg

    • با سلام به جناب arashp6231
      یک طوری ابراز ناامیدی کردید که پیش خود گفتم چه اوضاع وخیمی باید پیدا کرده باشد! اما در تصاویری که ارائه کرده اید اوضاع آنچنان هم که گفتید بد نیست و آسیب ناشی از کنه ی تارعنکبوتی خیلی کمتر شده.به نظرم پژمردگی و افتادگی برگها به خاطر آبیاری بیش از حد است و سوختگی برگها هم شاید به خاطر کوددهی زیاد یا اسپری کردن در زیر نور آفتاب باشد.صبر کنید تا حداقل ۴ سانتیمتر از سطح خاک کاملاً خشک شود و وقتی انگشتتان را فرو می کنید احساس رطوبت نکنید و آنگاه آبیاری نمایید.دفعه بعد که خواستید آب بدهید اگر دارید کمی هم آب اکسیژنه به آب اضافه کنید یا اگر ندارید پس از آبیاری با یک سیخ یا چوبی اقدام به ایجاد چند سوراخ عمیق در بستر خاک کنید تا اکسیژن راحتتر به ریشه ها برسد و ریشه ها دچار آفت یا گندیدگی نشوند.اسپری کردن را هم فقط در هنگام غروب آفتاب یا صبح خیلی زود انجام دهید.از چند تکنیک موازی که گفتم برای مبارزه با این آفت استفاده کردید؟ این بار به فرمول آفت کش خانگی خود یک قاشق چایخوری روغن مایع گیاهی(روغن کلزا،روغن زیتون،روغن آفتابگردان،ذرت و غیره) به ازای هر ۲ لیتر مایع هم اضافه کنید.بهتر است روغن را به همراه له کرده ی سیر و کمی آب جوش(هم حجم روغن) بگذارید ۲۴ ساعت بماند و بعد از صافی رد کنید،صابون مایع یا مایع ضرفشویی را اضافه کرده و اسپری کنید.روغن یکی از آفت کشهای عمومی و موثر بر علیه چندین نوع حشره و آفت از جمله کنه هاست من هم اخیراً با حضور این کنه روی برخی از گیاهانم روبرو شدم که خوشبختانه در شروع کارشان بود و با استفاده از همین فرمول که ابتدا هر سه روز برای کلاً سه مرتبه(یعنی در طول ۹ روز) تکرار کردم و یکدفعه ی دیگر هم یک هفته بعد از آخرین بار اسپری کردم توانستم بر آن غلبه کنم.تصاویرتان همه از نزدیک بودند اگر شد یک تصویر هم از کلیت گیاه بفرستید.درضمن ۲۰ تا ۳۰ لیتر گلدان برای سال اول رازک زیاد بد نیست و حداقل حجم مناسب دانسته میشود.
      موفق باشید

  22. سلام
    به نظرم کاملا حق با شماست. دختر من دچار بیماری شده. همش فکر میکردم که یک چیزی جور در نمیاید و چرا میوه ها قبل از رسیدن زرد میشوند؟ ولی فکر کردم شاید به خاطر آفتاب شدید بوده است. چون بیماری از مناطقی شروع شد که زیر آفتاب شدید در ساعات زیادی از روز قرار داشتند. اگر حتی سر سوزنی به بیماری مشکوک میشدم زودتر عکسها رو برای شما میفرستادم.
    آیا این بیماری منجر به نابودی کل گیاه میشود؟ و یا فقط محصول امسال را خراب کرده است؟
    آیا آنقدر ماندگار است که سال آینده هم بروز پیدا کند؟
    از آنجایی که سری قبل که میوه ها رو چیدم همه را باهم خشک کردم (سالم و بیمار)، پس با این حساب باید همه را دور بریزم؟
    چند تا عکس برایتان فرستادم که هرکدام را مناسب دانستید برای اطلاع و کسب تجربه بیشتر دوستان قرار دهید.
    اسپری آب اکسیژنه ۱ درصد را شروع کردم. نتایج را اعلام خواهم کرد. فقط مشکل اینجاست که یک هفته عازم مسافرت هستم که این رو نمیدونم چکار کنم.
    ارادتمند

    • سلام به enjoy of beer عزیز
      همچنان درحال تحقیق و مطالعه درمورد دخترتان هستم ولی فعلاً میتوانم بگویم که نگران نباشید و بیماریهای قارچی قرار نیست لزوماً سال بعد هم تکرار شوند و کل گیاه را نابود نمیکنند.درمورد برداشت هم لازم نیست همه را دور بریزید فقط سعی کنید آنهایی که خیلی خراب شده اند را لااقل جدا کنید.سعی میکنم زودتر اطلاعات بیشتری بدست بیاورم ببنیم چه میتوانیم بکنیم.
      ارادتمند

  23. با سلام
    به نظر میرسد که دختر من برای بار دوم وارد فاز گلدهی شده است.که با کاهش دمای هوا فکر کنم این بار محصول بهتری برداشت کنم. در اولین فرصت چند تا عکس از گلهای جدید برایتان میفرستم.

    • سلام به enjoy of beer عزیز
      امیدوارم که اشتباه کرده باشم ولی با دقت در برخی عکسهایی که فرستاده اید به نظرم میرسد دختر شما دچار بیماری قارچی مانند Downy Mildew شده باشد که متاسفانه در این زمان یعنی زمان برداشت نمیشود فکری به حالش کرد و همین رویکردی که درپیش گرفته اید یعنی برداشت گلهای سالم کار درستی است. اگر حتی تا دو هفته قبل از اولین برداشت متوجه داستان می شدیم می شد از سموم برپایه سولفور یا مس بر علیه این نوع آفتها کمک بگیریم.الان تنها پیشنهادهایی که به ذهنم می رسد این است که اولاً گلهایی که قهوه ای شده اند را برای آبجوسازی مصرف نکنید،ثانیاً کل گیاه اعم از زیر و روی برگها و ساقه ها و همچنین محیط گیاه و دیوارها را با آب اکسیژنه ۱ درصد اسپری کنید و در آب آبیاری هم آب اکسیژنه بریزید.اسپری کردن گیاه با آب اکسیژنه را یک روز در میان در هنگام عصر تکرار کنید شاید از شدت و گسترش بیماری کاسته شود.برای آگاهی بیشتر به لینکهای زیر هم یک سری بزنید و ضمن مطالعه، تصاویر مربوط به این نوع آفتها را با گیاه خود مقایسه کنید.درضمن چند بار برداشت رازک در آب و هوای ما طبیعی است.
      http://www.msue.msu.edu
      http://nehopalliance.org
      http://pnwhandbooks.org

      ارادتمند

  24. سلام بر استاد عزیز
    بابت تاخیر واقعا عذرخواهی میکنم
    روی میوه ها لکه های قهوه ای ایجاد شد. وقتی بیشتر صبر میکردم کل میوه قهوه ای میشد.
    برگها حالت عادی داشتند و دارند. البته در مناطقی که سایه بیشتری میافتد اوضاع بهتر است و مناطقی که بیشتر در معرض آفتاب قرار دارند برگها هم مانند میوه ها پژمرده ترند. متاسفانه امکان ایجاد سایبان را نداشتم.
    گلها هنوز مرطوب بودند. راستش خیلی در این مورد مطمئن نیستم. چون مدتی از زمان برداشت گذشته است.
    بوی رزین بسیار کمتر از پارسال بود و در واقع باید بگویم شاید از نصف هم کمترو ولی با این وجود میوه ها شروع به زرد شدن میکردند و مقدار زیادی از محصول از بین رفت که مجبور شدم باقی را بچینم. البته هنوز هم کلی میوه نارس باقیمانده که خیلی کوچک هستند. لازم به ذکر است که همگی آنها در سایه قرار دارند.
    هیچ ریزشی پای گیاه وجود ندارد.
    برگهای که بیشتر در آفتاب هستند زردترند.
    چند تا عکس برایتان میفرستم

  25. سلام خدمت هدل عزیز و Enjoy of beer

    در این مدتی که گذشت حسابی با این آفت بد قلق درگیر بودم! همونطور که شما هم فرمودید به همین راحتی نمیشه از دستش خلاص شد! بعد از اینکه خدمتتون عرض کردم که گیاه رشدش رو از سر گرفته به گفته خودتون ۷ تا ۱۰ روز بعد دوباره سم پاشی کردم ولی به طرز عجیبی چند روز بعد به یکباره اکثر برگها دچار همون عارضه شدند! به قدری سرعت گسترش زیاد و سریع بود که خودم حیرت زده شدم!! ظرف مدت یکروز چندین برگ پلاسیده شد و نقاط سفید و همینطور خشک شدن برگها…واقعا عجیب بود برام چون من خیلی حواسم به گیاه بود و تمامی برگهارو سم پاشی کرده بودم حتی تمام نخها و ساقه ها رو!! خلاصه دوباره سم پاشی کردم که در روز بعد دیدم گسترش خسارات این آفت متوقف شد ولی دوباره رشد گیاه هم متوقف شد و استاپ کرد! جالب اینجاست که ۴ الی ۵ روزی هست که گیاه به همان صورت مونده یعنی اصلا رشدی نکرده…واقعا کلافه کرده منو این آفت!!! متاسفانه دخترم در حال گلدهی هم بود که بعد از این اتفاق گلها هم به همان صورت از رشد کردن درمانده شدند….

    • با سلام به جناب arashp6231
      بله قربان این آفت که انواع مختلفی هم دارد خیلی سخت جان است، خیلی سریع تکثیر میشود و خیلی زود هم خود را آداپته کرده و نسبت به سم مصونیت پیدا میکند.از این رو توصیه میشود که از چند نوع سم و روش آفت کشی بر علیه آن استفاده گردد و حتماً هر کدام چندبار تکرار گردد.به علت استفاده ی زیاد از سم دیازینون در ایران،احتمال اینکه کنه های گیاه شما به آن مصون شده باشند زیاد است لذا باید از چند سم و راهکار دیگر هم به طور موازی استفاده کنید.یکی از آنها همان آفت کش خانگی با صابون مایع یا مایع ظرفشویی است.ازبین سموم مختلف دیگر که میتوانید استفاده کنید،گویا سم سولفاک (سایفلوترین) برای انواع کنۀ تارعنکبوتی در دنیا جواب داده است که بسته های کوچک ۵۰ یا ۱۰۰ گرمی آن به قیمت کم در بازار هست.شستشوی گیاه با فشار آب زیاد و تمیز و ضدعفونی کردن محیط گلدان هر روز باید انجام شود.این کنه ها خیلی ریز هستند و به سادگی قابل مشاهده نیستند ولی اگر یک کاغذ سفید زیر قسمتهایی که شدیداً آلوده شده اند بگیرید و گیاه را تکان دهید احتمال اینکه ذرات کوچک قرمز،سیاه یا سبز رنگ را که روی کاغذ میریزند را ببنید زیاد است.سعی کنید تا میتوانید به روش مکانیکی یعنی تکان دادن یا استفاده از جاروبرقی هر چه کنه دم دست هست و برگهایی که خیلی آسیب دیده اند و تارهای بافته شده را از گیاه جدا و معدوم کنید.اطراف گلدان را جستجو کنید ببنید آیا گیاه یا گیاهان دیگری هستند که دارای این آفت باشند؟اگر بود حتماً باید گلدان را از آنها جدا کنید در کل اگر بتوانید محل ورود و منبعی که این آفت از آنجا به گیاه شما سرایت کرده است را پیدا و معدوم کنید خیلی خوب است.البته این کنه که واقعاً کنه است! میتواند با گردوخاک هوا،با پرندگان و حیوانات خانگی و حتی با انسانها هم منتقل شود!.سم پاشی و اسپری کردن را روی کلیه ی سطوح و گیاهان و زمین و بدنه ی گلدان و خلاصه همه جا انجام دهید.هر دو یا سه روز یکبار از آفت کش خانگی خود استفاده کنید و هر هفته هم از سموم دیگر.در مبارزه با کنۀ تارعنکبوتی باید حواستان جمع باشد و کوچکترین فرصتی به آن ندهید.یادتان باشد تخمهای این کنه هر هفته به دنیا می آیند پس شما باید تا مدتی حداقل یک ماه پروسه ی مبارزه را بدون وقفه ادامه دهید.نگران محصول نباشید چراکه حتی اگر گیاه سالم هم بود باز در سال اول چیز دهان گیری نصیبتان نمیشد.پس تمرکز خود را روی حفظ گیاه برای سال بعد بگذارید.
      موفق باشید

  26. سلام
    امسال مقدار محصول واقعا غیر قابل تصور بود. ولی یک مشکل بزرگ داشتم. نمیدونم آیا بخاطر گرما بود یا بخاطر بی توجهی من. ولی گلها قبل از رسیدن شروع به زرد شدن میکردند. اولش صبر کردم تا شاید گلهای بعدی بهتر بشن اما میوه ها فبل از اینکه به اندازه کافی بزرگ بشن شروع به زرد شدن میکردند. من سایز آنها را با آنچه که در عکسها دیده بودم مقایسه میکردم که ظاهرا کار اشتباهی بود. به نظرم با توجه به آب و هوای اینجا سایز میوه ها با میوه های اروپایی متفاوت خواهد بود و باید آنها را در سایز کوچکتری چید. حالا میتوان نقش عرض جغرافیایی رو در پرورش این گیاه فهمید.
    چون گلدهی دختر من پارسال بعد از سپری شدن گرمای شدید بود، میوه ها خیلی خیلی درشت تر شدند. ولی امسال چنین نشد.
    خلاصه اینکه به خاطر بی تجربگی و البته تنبلی من( که احتمالا قسمتی از آن ناشی از پر بودن فریزر از انواع رازک است ) قسمت قابل توجه ای از محصول از بین رفت. ولی با تمام اینها تونستم به موقع مصرف یک سال رو برداشت کنم.
    از اینکه دختر شما هنوز وارد گل دهی نشده کلی تعجب کردم. امیدوارم هرچه زودتر این اتفاق بیافتد.
    ارادتمند

    • سلام enjoy of beer عزیز
      منظورتان از زرد شدن چیست؟آیا رنگ کلی گلها روشن تر شده بود یا منظورتان این است که لکه های قهوه ای کرم رنگ روی آنها ایجاد شده بود؟ گلها حالت ارتجاعی و کاغذی داشتند یا وقتی فشار می دادید همان حالت می ماندند و مرطوب بودند؟ عطرشان چطور بود آیا رزین رازک را به وضوح می دیدید و بوی رازک را استشمام می کردید؟ریزش گلها پای گیاه هم داشتید؟برگهای گیاه به زردی متمایل نشده بودند؟(ببخشید خیلی سوال کردم! ولی مجبوریم از این تجارب کم خودمان حداکثر یادگیری را داشته باشیم)

  27. سلام
    استاد با توجه به اینکه دخترهای ما دارن ۳ ساله میشن فکر کنم وقتشه که کم کم به فکر مقاله دستور حرس کردن ریشه نیز باشیم.
    سپاس فراوان

    • سلام مجدد به دوست عزیز enjoy of beer
      دو ساله میشوند یا سه ساله؟!درسته میروند توی سه سال! البته شما که در زمین کاشته اید نگرانی کمتری دارید ولی من حتماً باید اول این ریشه های مظلوم که در بشکه زندانی شده اند را آزاد کنم تا بعد به فکر هرس کردنش هم باشم!راستی برعکس پارسال این خانوم های رعنای ما هنوز وارد گلدهی نشده اند! دیگه کم کم دارم نگران می شوم نکند یک جای کار ایراد داشته باشد.شما چطور؟ وارد گلدهی شده اید؟

  28. با سلام به arashp6231
    از خبر خوشی که دادید خیلی خوشحال شدم.
    ما را از روند رشد دخترتان بیخبر نگذارید

  29. هدل جان سلام

    خواستم خدمتتون اطلاع بدم که دخترم حالش خوب شده و سرحال و در حال رشد هست و همین طور رفته رفته رشدش سریعتر هم داره میشه !! واقعا نمیدونم به چه زبانی ازتون تشکر کنم.
    امیدوارم همیشه سلامت و شاد باشید.
    ارادتمند

  30. سلام خدمت هدل عزیز

    بله قربان حق با شماست گویا فقط همان کنه تار عنکبوتی هست..بنده خودمم شک کرده بودم از تصاویری که گوگل کرده بودم و همین طور شرایط گیاهم ولی خب باز هم شک داشتم!! هدل جان من همان یکبار سم پاشی کردم و هر بعد از ظهر هم با اسپری کردن آب بر روی گیاه و خاک محیط رو مرطوب کردم و با توجه به فرمایشات شما ۷ الی ۱۰ روز دیگه هم سم پاشی خواهم کرد.نکته جالب اینه که گیاه که به سرعت در حال نابودی بود انگار به یکباره stop کرده و یکی از برگهای بالایی که در حال خشک شدن بود به همان حالت مونده یعنی مقداری خشک شده و دیگه متوقف شده!! ولی از طرفی رشد کل گیاه هم گویا متوقف شده است!! شاید به خاطر اینه که در حال ترمیم ریشه هایی که کنده شده است یا شایدم ترمیم خساراتی که توسط آفتها بهش وارد شده است!! در هر صورت فعلا خدا رو شکر حالش بدتر نشده که این جای بس امیدواری است اگر اشتباه نکنم! چون بعد از اولین عکسی که برای شما گذاشتم اگر خاطرتون باشه یکسری نقاط تک و توک روی برگها دیده میشد ولی بعد از گذشت یکروز کل گیاه دچار همین عارضه شده بود و به سرعت عجیبی داشت گیاه رو به نابودی میکشوند که بعد از فرمایشات شما و اقدامات من جلوی پیشرفت بیماری گرفته شد.
    می خواستم بدونم که آیا این توقف رشد طبیعیه یا اینکه به مشکلی برخوردم؟
    ممنون از شما

    • با سلام به جناب arashp6231
      باید صبر کنیم ببنیم چه میشود.پس از تعویض خاک گیاه طبیعی است که مدتی طول می کشد تا گیاه دوباره با شرایط جدید هماهنگ شود درضمن نباید از رازک در سال اول انتظار رشد خیلی زیاد و محصول فراوان داشته باشید معمولاً این گیاه در سال اول به استقرار و بسط ریشه هایش می پردازد و از سال دوم به رشد و بار اصلی خود میرسد.فعلاً هر روز گیاه را از نزدیک معاینه کنید چون کنۀ تارعنکبوتی یکی از آفتهای سخت جان است و به راحتی نمیشود از شرش خلاص شد.اگر لازم بود از محلول آفت کش خانگی خود هم میتوانید استفاده کنید چون کم خطر است ولی بعد از ۱۰ روز از سم پاشی اولیه که کرده اید حتماً دوباره دیازینون را سم پاشی کنید و بار آخر هم وقتی اولین نشانه های گلدهی ظاهر شد سم پاشی را تکرار کنید.
      موفق باشید

  31. با سلام هدل جان

    مرسی از راهنماییهای ارزشمندتون..با توجه به صحبتهای شما این گیاه بیچاره بنده به خاطر ناآگاهی و غفلت من دچار چندین نوع آفت و بیماری شده که امیدوارم با راهکارهایی که شما فرمودید بتوانم نجاتش دهم!
    در مورد Spider mites سم دیازینون اثربخش هست ولی آیا برای نقاط سفید که گمان میکنم Powdery Mildew یا همان سفیدک پوردی می باشد آیا این سم تاثیر دارد یا اینکه از همان محلول سیر و آب و مایع ظرفشویی استفاده کنم؟ و اینکه چون نمی خوام دیگه ریسکی کنم و به خاطر مصرف زیاد یا کم سلامتی این دختر رو به خطر بندازم بیش از این.. میشه لطف کنید دوز مصرفی دیازینون رو بفرمایید چون من منبعی پیدا نکردم هر چی گشتم! آیا میتونم به همون محلول آب و سیر و مایع ظرفشویی سم دیازینون هم اضافه کنم به هر میزانی که شما نظرتون هست که کمپلکسی باشه برای همه این امراض؟ از صبوری و وقتی که گذاشتید برای من تشکر میکنم.

    • با سلام به جناب arashp6231
      فعلاً چون ما مطئن نیستیم که سفیدک پودری هم حاضر است یا نه به نظرم باید آنچه مشخص است را نابود کنیم.توجه کنید که کنۀ تار عنکبوتی هم باعث ایجاد نقاط سفید رنگ روی برگها می شود و آفتی است که شرایط گرم و خشک را می پسندد درحالی که سفیدک پودری در شرایط رطوبت بالا ظهور میکند و نقاط سفید کم کم به لکه های سفید تبدیل شده و کل برگ و گیاه را سفید میکنند.عبارت spider mites on hops plants را در تصاویر گوگل جستجو کنید تا متوجه شباهت زیاد گیاه خود با سایر گیاهانی که دچار این آفت هستند بشوید.در مقابل تصاویر مربوط به عبارت Powdery Mildew on hops plants تفاوت مشگل شما را نشان خواهد داد.در مورد دیازینون هم نمیتوان بدون دانستن غلظت ماده ی موثرش گفت که دوز مصرفی اش چقدر باید باشد و اگر روی بطری که خریده اید مشخص نشده بود باید از کارشناس فروشگاه سوال می کردید به هرحال بیش از ۵ سی سی در ۱ لیتر آب استفاده نکنید که حداکثر دوز مصرفی این سم است.اگر از فروشگاه جهان کودک خرید کرده اید میتوانید به آنها تلفن بزنید و بخواهید با یکی از مهندسین مرادی صحبت کنید و از او سوال کنید.دوره ی تکثیر این کنه ۷ تا ۱۰ روز است یعنی سم پاشی را باید یک هفته تا ۱۰ روز بعد هم تکرار کنید تا تخمهایی که به دنیا می آیند را هم نابود کنید.چراکه این سم از نوع تماسی بوده و فقط روی کنه ی بالغ موثر است و نه روی لارو و تخم ها.میتوانید آنرا با محلول ضدعفونی خانگی خود هم مخلوط کنید فقط بهتر است به جای مایع ضرفشویی از صابون مایع به مقدار یک قاشق چایخوری در لیتر استفاده کنید.وجود روغن درون صابون باعث اثربخشی بیشتر سم میشود.بوی سیر هم باعث فراری دادن برخی آفات میشود.تلاش کنید هیچ نقطه ای از گیاه را بدون تماس نگذارید و همه ی زیر و روی گیاه را آغشته کنید.درضمن یادتان باشد سم پاشی را در صبح زود یا غروب انجام دهید.کنۀ تار عنکبوتی شرایط مرطوب را دوست ندارد لذا در برخی منابع توصیه شده است که برای مدتی غروبها اقدام به اسپری کردن آب معمولی با فشار بروی گیاه کنید تا هم محیط مرطوب و نامناسبی برای این آفت درست کنید و هم در نتیجه ی فشار آب باعث جداشدن کنه ها و تخم هایشان شوید.محیط و زمین اطراف گیاه را هم همیشه تمیز نگاه دارید.نکته ی آخر اینکه مراقب سم دیازینون باشید که خطرناک است و نباید در دسترس کودکان باشد و با پوست هم تماس طولانی نداشته باشد.
      موفق باشید

  32. سلام هدل جان

    طبق فرمایش شما بنده رفتم از همون آدرسی که فرمودید خاک تهیه کردم و خاک گلدان رو کامل تعویض کردم.. ولی یک نکته این بود هنگامی که گیاه رو در می آوردم چند تا از ریشه های انتهایی کنده شده متاسفانه چون تا کف گلدان گویا رفته بود این ریشه ها!! یعنی بیشتر از اینکه پخش شوند به سمت پایین حرکت کرده بودند…امیدوارم که گیاه رو نفله نکرده باشم با این کار..چون به هر زحمت و دقتی بود عمل کردم ولی وقتی گلدان رو کامل سر و ته کردم دیدم کف گلدان چندتا ریشه البته نازک هست! در مورد شستشوی گیاه هم همان طور که فرمودید عمل کردم و تمامی برگها رو تمیز کردم با محلول..! راستی وقتی خاک رو عوض کردم با دست داشتم دور گیاه رو مرتب میکردم که یک عنکبوت کوچک دیدم که گویا همان مهمان ناخوانده ما بود که البته نابودش کردم! راستی هدل جان بنده از همانجا سم هم تهیه کردم “دیازینون” و همینطور محلول تقویت گیاه به اسم Flortis که به قولی multi-purpose fertilizer هست…حالا باز هم منتظر دستورات شما هستم اگر نکته خاصی وجود دارد…

    • با سلام به جناب arashp6231
      بسیار خوب قربان نگران آن ریشه ها نباشید گیاهان هم مانند ما انسانها غریزه ی صیانت از نفس دارند و درصورت زخمی شدن اقدام به بهبود عضو آسیب دیده میکنند.این تجربه ی شما به وضوح تایید میکند که ریشه ی رازک هم همانند ساقه اش رشد میکند و به همین دلیل در همۀ منابع تاکید شده است که این گیاه جای زیادی برای رشد نیاز دارد.خاک گراموفلور خاک خیلی خوبی است و من برای اکثر گیاهانم از آن استفاده میکنم فقط توجه داشته باشید همانطور که قبلاً گفتم فعلاً تا حداقل دو هفته گیاه نیازی به هیچگونه کودی ندارد و بعد از این مدت هم کافی است فقط از همان کودی که خریده اید و کود خیلی خوبی هم هست طبق دستور تولیدکننده استفاده کنید.دیازینون هم سم خیلی قوی و خطرناکی است و حتی در برخی از کشورها استفاده از آن برای گیاهان خوراکی و مثمر ممنوع شده است چراکه تا یک ماه درون شیره ی گیاه باقی می ماند و هر موجودی که از گیاه تغذیه کند را ازبین می برد از این رو نباید از آن پس از شروع گلدهی استفاده کنید ضمن اینکه به رقت صحیح و با استفاده از ماسک دهان و بینی از آن استفاده نمایید. نکته ی دیگر هم اینکه چه در استفاده از کود چه سم و چه حتی آب به هیچ وجه افراط نکنید که کشاورزی هم مانند آبجوسازی جای افراط ندارد.فعلاً تا مدتی خوب حواستان به اوضاع گیاه باشد و هر روز آنرا از نزدیک معاینه کنید(حتی میتوانید عکس بگیرید و در کامپیوتر زوم کنید تا بهتر متوجه دشمنان شوید) و آفتها،حشرات و لاروهایشان یا تخم هایشان را نابود کنید و اگر گیاهان دیگری در نزدیکی آن هستند که دچار آفت یا مشگلی هستند یک فکری به حالشان بکنید.یکی از راهکارهای خوب و بی خطر برای مقابله با برخی حشرات و آفات استفاده از تله ی زرد است که برای من شخصاً خیلی موثر بوده است و چیزی نیست جز یک صفحه ی زرد رنگ که رویش با یک ماده ی چسبناک شفاف پوشیده میشود و در گلخانه و نزدیک گیاهان آویزان می گردد.رنگ زرد باعث جلب شدن حشرات و شته ها میشود و به آن چسبیده و می میرند.این صفحه میتواند یک مقوای رنگی ساده باشد که رویش با چسب نواری پهن ضد آب میشود و برای ماده ی چسبناک هم از هر نوع چسب شفاف و حتی شیره ی شکر یا عسل میتوان استفاده کرد البته آماده اش هم شاید در برخی فروشگاهها پیدا بشود.امیدوارم به زودی حال دختر شما هم خوب شود.
      موفق باشید

  33. درود

    ببخشید هدل جان یک نکته فراموشم شد…آنقدرها هم بی دقت نیستم و برگها که میبینید کثیف هستند به خاطر این بود که همون روز داشتم ساز و کاری که برای بالا رفتن گیاه بود رو تعویض میکردم به همین علت در هنگام کار مقداری کمپوست روی آنها ریخته شد که بعد از اتمام کار با اسپری آب تمامی برگها را شتشو دادم و کاملا تمیز کردم..و تمامی ذرات غیر از تار عنکبوت و نقاط سفیدی که روی برگها دیده میشود ذرات خاک و کمپوست هست. ولی همان طور که خودمم گمان میکردم خاکم آلوده بوده و آن هم به خاطر عجله در کاشت بود که تجربه خوبی شد برام! متاسفانه بنده یک ریشه هم به شخصی دادم که گلخانه داشت و گویا آن هم رشد نکرد…می گذاریم به حساب قسمت و طبیعت و البته بخشی هم ناآگاهی اینجانب که تجربه ای در مورد این گیاه نداشتم که بسیار حساس هست…حالا خوبه نژاد چینوک هست که به قولی پوست کلفت هم هست وگرنه زودتر از این حرفا به رحمت خدا رفته بود! هدل جان بعد از دیدن پیام شما محلول رو درست کردم و صبح اول وقت گیاه رو شستشو خواهم داد…ممنون میشم در مورد سوالاتم که خدمتتون عارض شدم پاسخ کاملی بفرمایید..چون به نظر حال گیاه رفته رفته وخیم تر میشود!! شرمندگی منو بپذیرید از این همه کامنتی که در سایتتون گذاشتم….

  34. سلام هدل جان

    مرسی از پاسختون! حتما به توصیه هاتون عمل میکنم چون الان برگ بالایی هم از دیروز تا الان داره انگار خشک میشه…! راستی من ورمی کمپوست بسته بندی شده دارم میتونم کامل از اون استفاده کنم؟ یعنی خاکی باهاش مخلوط نکنم. برای تعویض خاک به ریشه صدمه وارد نمیشه؟ چون ضعیف هست دچار شوک بشه؟ آفتاب مسقیم برای گیاه ضرر نداره؟ چون آفتاب دمه ظهر خیلی تیز هست….یک سوال دیگه هم دارم می تونم از ضد عفونی کننده خاک استفاده کنم چون میترسم از خاک درش بیارم خشک بشه!یک ضد عفونی کننده تهیه کردم روش نوشته “پورد سبزه پرور-ضد عفونی کننده خاک گلدان و باغچه” مواد تشکیل دهندش رو ننوشته متاسفانه که بگم بهتون.
    با توجه به صحبتهای شما بنده الان اون محلول رو درست میکنم و بهش اسپری میکنم. روزی یک مرتبه صبح یا بعد از ظهر کفایت میکنه؟ و اینکه تا چند روز اینکار رو ادامه بدم؟ ببخشید اینقدر سوال پرسیدم چون یک مقداری نگرانیم زیاده. همین طور که میدونید آخرین رازک باقی مونده منه…ممنون از راهنماییهاتون

    • با سلام به جناب arashp6231
      خیر قربان از ورمی کمپوست تنها نباید استفاده کنید.تعویض خاک آسیبی به ریشه نمیرساند فقط کافی است از قبل کمی گلدان را آب داده باشید تا خاک مرطوب باشد سپس در یک محل سایه و یا در ساعات خنک تر اقدام به کار کنید.اگر نمیتوانید به دلیل بزرگی گلدان را برگردانید پس باید برای خارج کردن هسته ی مرکزی گلدان از یک بیل یا بیلچه کمک بگیرید و سعی کنید دایره ای به قطر حدود بیست سانتی متر از اطراف ساقه ی اصلی را با احتیاط خارج کنید اگر حس کردید درحال برخورد با ریشه هستید ،بیشتر فاصله بگیرید تا بتوانید گیاه را با ریشه و خاک اطرافش خارج کنید و در سایه بگذارید تا گلدان آماده و تا دو سوم از خاک جدید پر شود آنگاه خاکهای قبلی دور ریشه را تا حد امکان بتکانید، دوباره آنرا کاشته،رویش خاک ریخته و آب بدهید.آفتاب مستقیم برای گیاه ضرر که ندارد بلکه نفع هم دارد ولی از سوی دیگر گرمای بیشتر از ۳۰ درجه برای رازک مناسب نیست لذا اگر لازم است میتوانید در ساعات اوج گرما گلدان را به سایه منتقل کنید یا برایش سایبان درست کنید ولی توجه داشته باشید که رازک در مزارع چند هکتاری و زیر برق همان آفتاب پرورش داده میشود فقط در آب و هوای خنک تر از ما.درمورد پودر ضدعفونی کننده ی خاک اطلاع و ایده ای ندارم ولی مطمئن هستم که حتی شده خاک گلدانتان را با خاک معمولی باغچه یا خاک ملکی هم تعویض کنید بهتر از خاک ناشناخته و استفاده شده توسط گیاه دیگر است.درمورد اسپری محلول آفت کش خانگی هم همانطور که گفتم یک روز در میان برای سه بار تکرار کنید نه هر روز و نه روزی دو مرتبه.در استفاده از مایع ظرفشویی هم افراط نکنید و از همان مقدار حداکثر دو قاشق چایخوری در یک لیتر تجاوز نکنید.سعی کنید از نزدیک گیاه را مشاهده و معاینه کنید و با دست یا ابر اقدام به پاکسازی آفتها کنید.اگر پس از ۵ یا ۶ روز بهبودی مشاهده نکردید باید از سم قوی تر استفاده کنید.در صورت بهبودی باید عملیات سم پاشی را بازهم درست قبل از گلدهی تکرار کنید.اگر چیز خاص دیگری مشاهده کردید با تصویرش اطلاع دهید تا درموردش فکر کنیم.
      موفق باشید

  35. سلام هدل جان

    امیدوارم که خوب باشید..دوباره مزاحمتون شدم بلکه بتونید مشکل منو حل کنید..نمیدونم خاطرون هست یا نه مدتی پیش چند ریشه رازک از نژاد چینوک و کسکید تهیه کردم! خدمتتون عرض کنم که متاسفانه کسکیدها هیچکدوم به نتیجه نرسیدند و از چینوک ها هم فقط یکی زنده مونده که اونم حالش جالب نیست…رشدش خیلی ضعیف شده و یکسری نقاط روی برگش پدیدار شده..همین طور برگهای بالایی به رنگ زرد تمایل پیدا کرده اند…در مورد آبیاری باید بگم اوایل آب هر روز میدادم ولی خیلی کم..الان هم کردمش ۲ روز یکبار! کود هم اوایل بهش دادم “کریستال سبز” ولی همون هم قطع کردم گفتم شاید قوی هست و زوده براش!! در مورد نور هم باید بگم که از صبح ساعت ۷ تا ساعت ۲ الی ۳ آفتاب مستقیم میخوره بهش…آیا بخاطر خاک کثیف نیست؟ چون من قبلا توی این گلدون گیاه بود و خشک شده بود خاک رو کامل دور نریختم فقط ورمی کمپوست باهاش قاطی کردم! خلاصه اینکه خیلی حالم گرفتست که شاید این آخری هم از دست بره!!! لطفا اگه میشه کمکم کنید…عکس هاشم در زیر میگذارم براتون..ممنونم
    http://upload7.ir/viewer.php?file=28666104360995896896.jpg
    http://upload7.ir/viewer.php?file=39435739513283619601.jpg
    http://upload7.ir/viewer.php?file=60808879829495319523.jpg

    کنۀ تار عنکبوتی


    • با سلام به جناب arashp6231
      در این که بدشانس هستید که گویا شکی نیست ولی به نظرم خودتان هم خیلی کم کاری کرده اید.الان در تصاویری که گذاشته اید من حداقل ۲ نوع آفت را تشخیص دادم و مطمئناً گیاه شما دچار کنۀ تار عنکبوتی Spider mites که شده است و شاید سفیدک پودری Powdery mildew هم داشته باشد،،چند نوع حشره هم به تعداد زیاد بر روی گیاه قابل مشاهده است.آفت اولی بیشتر در شرایط خیلی گرم و خشک رواج دارد و دومی بیشتر درنتیجه ی آبدهی بیش از حد یا کود دهی زیاد ظهور میکند.فعلاً چون وجود تارهای عنکبوتی و نقاط سفید رنگ روی برگها کاملاً مشخص است،به نظرم ما باید تمرکزمان بر روی مبارزه با این آفت باشد.متاسفانه شما نه تنها از خاک خوب برای گیاه استفاده نکرده اید بلکه در خاکی که قبلاً توسط گیاه دیگر استفاده شده بوده اقدام به کاشت کرده اید که خدا میداند چه آفات و بیماریهایی با خود داشته است.درحالی که برای این یک گیاه مهم که بدست آوردن ریشه اش آسان نیست بهتر بود خاک مرغوب و ضدعفونی شده خریداری می کردید و حتی گلدان قدیمی را هم کاملاً تمیز و ضدعفونی می نمودید.شما حتی برگهای گیاه را هم تمیز نگهداری نکرده اید و خاک و برگ پای گیاه روی برگها هم دیده میشود به عبارت دیگر زحمت آفتهای موجود در خاک را هم برای رسیدن به گیاه کم کرده اید.البته نکته ی امیدوار کننده برای ما این است که حداقل خیلی دیر تشخیص نداده اید و میشود گیاه را نجات داد.در مورد این آفات معمولاً تلاش میشود ابتدا با مواد ساده تر و بی خطر برعلیه آنها اقدام شود مانند اسپری کردن محلول آب و مایع ظرفشویی و سیر و درصورت عدم موفقیت از سموم و حشره کشهای شیمیایی تجاری مانند دیازینون یا ما لاتیون استفاده میشود.شما هم به نظرم ابتدا دو سه حبه سیر خام را پوست کنده با پشت قاشق له کنید و در یک بطری یک لیتری آب بریزید،سپس دربش را ببندید و بگذارید یک شب تا صبح بماند سپس در صبح زود یعنی زمانی که هنوز آفتاب شدید نشده و یا در هنگام غروب یک تا دو قاشق چایخوری مایع ظرفشویی به آن اضافه کرده مخلوط کنید و داخل اسپری بریزید و سعی کنید تمام سطوح گیاه مخصوصاً رو و زیر برگها و گره های ساقه ها و حتی نخ و قیم ها را اسپری کنید،حتی بهتر است با دست یا یک تکه ابر کوچک اقدام به پاک کردن پشت و روی برگها کنید و اگر برگی خیلی آلوده است اصلاً آنرا جدا کرده و نابود کنید.بعد توصیه ما این است که یک بسته حاک گلدان خوب بخرید و خاک گلدان را کاملاً عوض کنید.اگر در تهران هستید میتوانید از موسسه ی جهان کودک پس از چهار راهی به همین نام در نزدیک میدان ونک اقدام به تهیه ی خاک مرغوب آلمانی کنید که پاکت ۲۰ لیتری اش حدود ۲۰ هزار تومان است.پس فردا دوباره کار اسپری کردن را تکرار کنید اگر بعد از چند روز نشانه های بهبود دیده نشد باید یکی از سموم گفته شده را از فروشگاههای کشاورزی تهیه نموده و مطابق دستورالعمل رویش اقدام به استفاده و اسپری کردن مانند توضیحات گفته شده کنید.لازم نیست بطریهای بزرگ سموم که گران هستند را تهیه کنید برخی از فروشگاهها بطریهای کم حجم و ارزانتر آنها را هم ارائه میکنند.از فروشگاههای خیابان اسکندری شمالی یا یک فروشگاه در خیابان ۱۲فروردین می توانید سراغ بگیرید.یادتان باشد این سموم را فقط در دوره ی رویشی گیاه و حتی الامکان قبل از گلدهی باید استفاده کنید.توجه کنید که برای نجات این دختر باید هرکاری ازدستمان برمی آید را انجام دهیم پس ناامید نشوید و دست به کار شوید.از این به بعد سعی کنید مراقبت بیشتری داشته باشید و فقط درصورتی اقدام به آبیاری کنید که دو سانتیمتر از خاک رویی خشک شده باشد،آفاتی که الان دچارش شده اید در شرایط استرس زا مانند رطوبت زیاد و یا گرمای بیش از حد یا کودهای نیتروژنه (ازته) ی قوی تشدید میشوند.پس از تعویض خاک تا چند هفته اصلاً از هیچ کودی استفاده نکنید و بعد از آن هم فقط به رقت صحیح و طبق دستور تولید کننده اقدام به کوددهی کنید.من استفاده از یک بطری کود مایع کامل یعنی حاوی عناصر ماکرو و میکرو را پیشنهاد میکنم مانند کود مایع زربار یا نمونه های مشابه اش که ارزان هم هست.
      موفق باشید

  36. با عرض پوزش در کامنت قبلى فراموش کردم که بگم مقدار پختم ٣۶ لیتر یا ٢ دبه ١٨ لیترى میباشد ممنون

  37. سلام استاد عزیز واقعاً ممنون از راهنمایى هاى خوبِ شما دوستِ گرامى به لطف شما اولین سرى آبجوها فوق العاده شده با گاز و کف عالى و طعم راضى کننده ، من رازک تهیه کردم cascade و amarillo براى پخت بعدى اگر لطف کنید و در مورد شرایط نگهدارى و نسبت استفاده از هرکدوم براى ایجاد عطر و تلخى مناسب راهنمایى کنید ممنون میشم ، بازهم تشکر میکنم از راهنمایى هاى استادانه شما.

    • با سلام به جناب Nima
      از لطف شما ممنونم و از اینکه از محصول خود راضی هستید هم خوشحالم.شما از هر نوع رازک و مخمری میتوانید استفاده کنید.درمورد انواع رازک و تفاوت آنها، روش استفاده،مقدار استفاده و غیره به طور مبسوط هم در این صفحه و هم در این صفحه و هم این صفحه توضیح داده شده است.یک مقاله ی مفصل هم درمورد محاسبات رازکی در قسمت جداول برای توضیح چگونگی محاسبه ی مقدار رازک لازم یا تلخی آبجو وجود دارد.
      موفق باشید

  38. کسی هست ریشه رازک داشته باشه به من هم بده؟

    • با سلام به جناب Hootan
      از آنجا که ریشه ی رازک از سال سوم به بعد قابل هرس شدن است و ما و چند نفر دیگر از کاربرانی که اقدام به کاشت رازک کرده ایم تازه کار هستیم متاسفانه بعید میدانم کسی بتواند از گیاه خود ریشه به دیگران بدهد.
      موفق باشید

  39. ممنون از پاسختون تا حدود زیادی نگرانیم بر طرف شد…من تو خونه سگ هم دارم! به قول دوستان باغ وحش هست خونه ام! هیچ کس با این گیاه بدبخت کار نداشت! الا این کوچولوی شیطون که تازگی به جمع ما پیوسته! 🙂
    خلاصه اینم شانس من بود دیگه! کم کم می خواستم تدارک کودش رو ببینم…! خلاصه لطف شمارو میرسونه که از کمک کردن به من و امثال من دریغ نمی کنید! همیشه شاد باشید..مثل همیشه کاری داشتم مزاحمتون میشم.

  40. درود دوباره بر هدل عزیز
    بعد از ۱۰ روز هر دو ریشه رازک نژاد Chinook من در اومدند ولی همنوز خبری از Cascade ها نیست! می خواستم بدونم حداکثر چقدر طول میکشه تا جوانه بزنند؟ راستی هدل جان ما توی خونه یک گربه شیطون هم داریم در بالکن باز بوده و ناغافل این گربه رفته نوک هر دوتا جوانه ای که در اومده رو جودیده و کنده!! از اونجایی که رشد این گیاه هم ار نوکش هست…یعنی خشک می شوند یا احتمالش هست پاجوش بزنه دوباره در بیاد؟؟؟ یا اینکه فاتحش خوندست! جالب اینجاست که از هر ریشه Chinook یک جوانه در اومده بود که زحمت هر دو تا رو کشیده..همه برگها سرجاشون هستند ولی نوکشون که اصل کاری هست رو کنده!! خلاصه نمیدونید چه حالی پیدا کردم…!! ممنون میشم نظرتون رو بفرمایید..

    • با سلام به جناب arashp6231
      ریشه های من پس از ۲۱ روز جوانه زدند به نظرم هنوز وقت زیادی دارید.حیوانات مخصوصاً سگ و گربه به خوبی به خواص رازک آشنایی دارند و اگر فکری برای حصار دور گیاهان نکنید بازهم این اتفاق خواهد افتاد.من خودم دور دهانه ی گلدان را یک توری مرغی کشیده ام.درضمن نگران نباشید دوباره جوانه میزنند فقط حواستان باشد که زیاد آب ندهید که گل و شل شود و ریشه بگندد.فقط زمانی آب بدهید که وقتی انگشت خود را ۳ سانتیمتر در خاک فرو میکنید احساس خشکی داشته باشید.
      موفق باشید

  41. سلام هدل جان
    من ریشه ها به دستم رسید. Chinook و Cascade حالا می خواستم بکارمشون پاسخ شما رو که به یکی از دوستان به نام نادر دادید رو خوندم. ولی یک سوال در مورد خاک و گلدان داشتم. بنده می خواستم ۵ ریشه رو بکارم هر ۵ ریشه رو جدا در یک گلدان بکارم؟ یا میشه مثلا دوتا رو در یک گلدان کاشت؟و در مورد خاک همه خاک باید کومپوست باشه؟ می تونید اگه زحمتتون نیست مقاله هایی که برای آقای نادر فرستادید رو برای بنده هم بفرستید. ممنون از لطفتون

    • با سلام به جناب arashp6231
      به سلامتی قربان چشمتان روشن.شما میتوانید هر دو ریشه ی هم نژاد را با هم بکارید یعنی هر گلدان دو ریشه از یک نژاد تا شانس گرفتنش بیشتر شود و بعد هم حداکثر ۲ جوانۀ قوی تر از هر ریشه یعنی ۴ جوانه از هر گلدان را نگهدارید و بقیه را از بیخ بکنید.درمورد خاک هم باید از خاکی استفاده کنید که ترجیحاً سبک بوده و زهکشی خوبی داشته باشد یعنی به راحتی آب را از خود عبور دهد.همچنین این خاک بهتر است از لحاظ پی هاش خنثی یا کمی اسیدی باشد تا قلیایی همچنین متخلخل، حاصلخیز و از مواد مغذی غنی باشد برای تقویت آن میتوانید از کمپوست یا ورمی کومپوست استفاده کنید ولی از کودهای دامی،مرغی و کبوتری استفاده نکنید.البته خاک گلدان آماده ی ایرانی و یا خارجی هم میتوانید بخرید ولی هزینه اش بالا میرود.(آخرین باری که من خاک آلمانی خریدم یعنی ۴،۳ ماه پیش کیسه ی ۷۰ لیتری ۵۵ هزار تومان بود) اگر مانند ما فقیر هستید برای صرفه جویی میتوانید فقط برای اطراف ریشه از خاک خریداری شدۀ مرغوب استفاده کنید و بقیه ی گلدان را خاک معمولی تقویت شده با ورمی کمپوست به کار ببرید.اصلاً اگر امکانش را دارید که در زمین بکارید خیلی بهتر از گلدان است و خرج کمتر و نتیجه ی بهتری دارد وگرنه که سعی کنید بزرگترین گلدان ممکن (حداقل ۴۰ لیتری) استفاده کنید.فعلاً زیاد نگران مواد غذایی خاک نباشید و همین که بافت سبک و شنی داشته باشد کافی است و بعد از اینکه گیاه رشد کرد و وارد فاز رویشی شد باید از کودهای مختلف برای تامین عناصر ماکرو و میکروی مورد نیاز گیاه استفاده کنید.راستی یادتان نرود اول سازوکار بالارفتن گیاه را فرهم کنید و بعد اقدام به کاشت کنید.ریشه ها را هم بیشتر از ۵ سانتیمتر زیر خاک نکارید و بسته به شکل ریشه عمودی یا افقی فرقی ندارد فقط سعی کنید شکوفه های روی ریشه به سمت بالا قرار بگیرد که البته نگیرد هم زیاد مهم نیست!گیاه خودش راهش را پیدا میکند.اگر باز هم مشگلی داشتید ما درخدمتیم.
      موفق باشید

  42. درود استاد هدل
    سپاس از پاسختان . گمان نمی کردم که آبجو سازی به صورت چنین شاخه ی علمی گستردگی داشته باشد و تحقیقات و محاسبه گران اینچنین داشته باشد !
    در ادامه سوال گذشته ام ، آیا می توان این عدد کسر شده را به روغن های معطر نیز بسط داد ؟
    مبسوط اینکه، مثلا اگرطبق محاسبات، پس از گذشت یک سال درصد آلفا اسید ۴۰% کاهش پیدا کند، حال برای روخن های معطر نیز همان ۴۰% درصد قابل پیشبینی ست یا شرایط آن متفاوت است ؟
    اگر مثلا من در ۵دقیقه نهایی پخت از ۱۰ گرم رازک جهت عطر استفاده می کنم، بعد از گذشت یک سال، ۴۰% به وزن آن افزون کنم تا نتیجه حاصله همسان سال گذشته گردد.
    سپاس

    • با سلام به جناب reza
      در همین صفحه و چند کامنت پایینتر به دوست دیگری در این مورد توضیح داده بودیم.روغنهای معطر رازک هم مانند اسیدهای آلفا با گذشت زمان تغییر ماهیت داده و خاصیت خود را ازدست میدهند ولی برخلاف نرخ کاهش اسیدهای آلفا،هنوز تحقیقات کاملی درمورد نرخ کاهش روغنهای معطر در انواع نژادهای رازک انجام نشده است و قابل محاسبه مانند اسیدهای آلفا نیست. فقط میدانیم که بعد از ۶ ماه در دمای ۲۰ درجه بین ۲۸ تا ۹۰ درصد از مقدار کلی روغنهای اساسی کاسته میشود.در بین آبجوسازان صنعتی، رازکی که ۵۰ درصد از آلفا اسید اولیه اش را ازدست داده باشد به عنوان رازک بد شناخته شده و استفاده نمیشود.آنچه مشخص است این است که گرما،اکسیژن و نور دشمن رازک هستند و اگر برای نگهداری رازک به دور بودن از این عوامل توجه کنید نگرانی از بابت رازک نخواهید داشت.تقریباً هر ۱۵ درجۀ سانتیگراد که از دمای محل نگهداری رازک کاسته میشود،نرخ ازدست دادن اسیدهای آلفا نصف میشود.اگر رازک را در بسته بندی غیرقابل نفوذ برای اکسیژن و نور و در دمای فریزرهای خانگی (حدود منفی ۲۰ درجه) نگهداری کنید به راحتی تا دو سال و حتی بیشتر هم قابل استفاده خواهد بود و در زمان استفاده هم همان مقدار که به عنوان جبران کاهش اسیدهای آلفا اضافه میکنید جبران روغنهای اساسی را هم خواهد کرد.
      موفق باشید

  43. مضاف اینکه نوشتار “کارایی پس شش ماه در دمای ۲۰ درجه, به ۷۰ درصد میرسد”, مربوط به نگهداری قبل از تهیه آبجوست(درحالت مصرف نشده) یا بعد از اینکه رازک ها در آبجو مصرف شد و بطری ها پرس شده نیز , بعد از شش ماه, تلخی و عطر طعم آبجو ۳۰% کاهش می یابد ?
    سپاس

    • با سلام مجدد به جناب reza
      عدد ماندگاری رازک که توسط تولیدکننده معین میشود نشان دهنده ی میزان اسیدهای آلفایی است که پس از ۶ ماه نگهداری در دمای ۲۰ درجه حفظ میشود یا از دست میرود.این موضوع ربطی به ایزو آلفا اسیدهای موجود در آبجو ندارد.داستان آنها متفاوت و خیلی پیچیده است.ایزو آلفا اسیدهای موجود در آبجو هم با گذشت زمان و تحت تاثیر عوامل مختلف و واکنشهای شیمیایی و بیوشیمیایی تغییر شکل داده و نه تنها از تلخی آبجو کاسته میشود بلکه عطر و طعم آبجو هم از دست میرود.محاسبه ی آن کار ساده ای نیست و فرمول مشخصی برایش نیست بلکه با استفاده از انواع تجهیزات آزمایشگاهی مانند کروموتوگرافی،اسپکترومتری و غیره اقدام به تعیین مختصات آبجو و تاریخ مصرف آن میکنند.چون واکنشهای رخ داده و متغییرها خیلی زیاد هستند نمیتوان به سادگی گفت مثلاً پس از ۲ ماه چقدر از تلخی آبجو کم میشود چون درمورد هر آبجویی فرق میکند.ایزو آلفا اسیدها در آبجو تحت تاثیر طیف آبی و فرابنفش نور تغییر ماهیت داده و در واکنش با برخی ترکیبات گوگردی آبجو باعث تولید ترکیبات بدبو و بدطعمی میشوند که به بوی پنیر یا راسو مشهور است.همچنین با گذشت زمان مقداری از این ایزو آلفا اسیدها به وسیله ی اکسیژن محلول در آبجو و موجود در فضای خالی بطری اکسید شده و از تلخی آبجو کاسته میشود.نرخ از دست دادن تلخی آبجو در دمای بالا چند برابر یشتر از دمای زیر ۱۰ درجه است.درواقع یکی از فاکتورهای مهمی که با توجه به آن تاریخ مصرف آبجو را تعیین میکنند همین نقطه ضعف آبجو یعنی تاثیر پذیری ایزو آلفا اسیدهااست.ولی امروزه با استفاده از عصاره های رازک که با تکنیکهای خاصی فراوری میشوند و در مقابل نور مقاوم هستند و همچنین استفاده از ترکیبات آنتی اکسیدان مانند اسید اسکوربیک یا ترکیبات فنولیک یا سولفیت ها که از اکسید شدن ایزو آلفا اسیدها جلوگیری میکنند،توانسته اند تاریخ مصرف آبجو را افزایش دهند.در دنیای آبجوسازی خانگی کارهایی که از دست ما برمی آید اولاً این است که تا حد امکان در زمانهای سیفون کردن و بطری کردن از ورود اکسیژن به آبجو خودداری کنیم ثانیاً فضای خالی بالای بطریها را بیش از حد درنظر نگیریم،ثالثاً از بطریهای قهوه ای رنگ استفاده کنیم و درنهایت اینکه بطریها را در خنک ترین محل ممکن نگهداری کنیم.اصولاً آبجوی خانگی را باید ظرف حداکثر یک سال مصرف کرد مخصوصاً اگر الکل آن کمتر از ۶ درصد و تلخی آن کمتر از ۲۰ IBU باشد.در ادبیات آبجوسازی خانگی گاهی اوقات اعداد و ارقامی به صورت تقریبی برای درنظر گرفتن کاهش ایزوآلفا اسیدهای آبجو در طول زمان پیشنهاد شده است مثلاً گفته شده که پس از یک سال ۲۵ درصد از مقدار اولیه و پس از دو سال ۴۰ درصد از تلخی اولیه کاسته میشود ولی همانطور که گفتیم این فرضیات کلی هستند و برای یک آبجو که مثلاً پی هاش ۴٫۲ دارد با یک آبجو که پی هاش ۴٫۶ دارد یا آبجویی که در دمای ۵ درجه خنک تر نگهداری میشود کاملاً میتواند متفاوت باشد.
      موفق باشید

  44. آنچه در بروشور رازک ها ارئه گردیده ، مانایی رازک را در دمای ۲۰ درجه و در مدت ۶ ماه بیان نموده اند. مثلا ۷۵%. حال امکان آن هست رازکی با مانایی بالا مثل مگنوم را توسط فریز با دمای -۱۹ درجه تا یک یا دو سال نگهداری کرد . آیا تلخی در چنین دمایی و بعد از مثلا دو سال قابل محاسبه است ؟
    سپاس

    • با سلام به جناب reza
      بله قربان قابل محاسبه است.هم میتوانید به صورت دستی و با استفاده از فرمول(future alpha = A×۱÷e^(k×TF×SF×Daysو جداول موجود محاسبه کنید و هم از نرم افزارهایی مانند beersmith2 یا حسابگرهای آنلاینی مانند این نمونه برای تعیین کاهش اسیدهای آلفای رازک استفاده کنید.توجه کنید که در این حسابگرها باید درصد ازدست دادن اسیدهای آلفا را مشخص کنید نه درصد اسیدهای باقی مانده که ممکن است تولید کننده ارائه کرده باشد.مثلاً اگر روی رازکی نوشته شده بود که بعد از ۶ ماه در دمای ۲۰ درجه ۷۵ درصد آلفا اسیدش باقی می ماند پس شما در حسابگر باید عدد ۲۵ درصد را به عنوان درصد از دست دادن اسیدهای آلفا وارد کنید.فاکتورهای مهم دخیل در این موضوع عبارتند از دمای نگهداری،زمان و نحوه ی بسته بندی رازک که در پلاستیک معمولی باشد یا بسته بندی ضد نفوذ هوا یا وکیوم و ضد نفوذ هوا
      موفق باشید

  45. با سلام خدمت هدل عزیز
    امیدوارم از سوال های زیاد و خسته کننده و مبتدی بنده به ستوه نیامده باشید. در مورد استفاده از رازک و افزایش بهره وری از آن چند سوال خدمتان داشتم:
    ۱- با توجه به اینکه شما فرمودید و در محاسبه گرهای رازک نیز مشهود است، هرچه مقدار حریره بیشتر باشد اسیدهای آلفای رازک بیشتر آزاد و هر چه زمان جوشیدن هم بیشتر باشد بازهم اسیدهای آلفای بیشتری آزاد می شود و همچنین با توجه به اینکه جوشیدن زیاد حریره باعث شکسته شدن پیوندهای پروتئینی می شود و در نتیجه به شفافیت محصول نهایی کمک می کند – البته شما فرموده اید جوشیدن زیاد حریره باعث کاراملیزه شدن و در نتیجه تیره تر شدن و قدرت تخمیر پذیری را کاهش می دهد- آیا با این اوصاف می توان مقدار آب بیشتری اضافه کرد و در مدت زمان جوشیدن را افزایش داد؟ (اینقدر تناقضات و تداخلات زیاد میشه که با خودم فکر می کنم چقدر باید آبجو انداخت و همه اینا رو تست و تجربه کرد تا بتونم تشخیص بدم مثلا مزایای این روش به مضراتش می چربه و کیفیت محصول رو بهتر می کنه. هرچند ممکنه خیلی از مسائل مثل رنگ و تلخی و دهان مزه و .. سلیقه ای باشه)
    ۲- در قسمت “پرسشهای مربوط به رازک” فرموده اید می شود رازکی را که برای عطر استفاده کنیم، پس از خاموش کردن حریره اضاه کنیم و به مدت ۱۰ دقیقه که سر ظرف را گذاشته ایم بگذاریم بماند. آیا این کار منافاتی با شکست سرد ندارد و مشکلی برای غبارهای پروتئینی بوجود نمی آورد؟
    ۳- تمامی فرمول ها و حسابگرها تنها جهت تعیین میزان تلخ کنندگی رازک است. با توجه به تجربه شما به چه میزان از رازک رایحه بخش – به صورت جداگانه – در روش های مختلف اعم از چند دقیقه آخر پخت، در انتهای حریره، رازک خشک زنی و … باید استفاده کرد تا رایحه خوشایندی بگیرد؟ – هرچند این هم کمی سلیقه ای است اما چون تجربه ای ندارم، خواستم حدوداً بدونم – لطفاً پیشنهاد خودتون رو برای نوع استفاده از این رازک هم بفرمایید با وجود اینکه شما فرموده اید رازک خشک زنی از همه متداول تر است.
    در پایان اگر احساس کردید سوالات بنده تکراری است و شما در جایی به آن اشاره کرده اید، از شما خواهشمندم اصلا جواب بنده را ندهید. خودم متوجه می شوم و دوباره و با دقت بیشتری مطالعه می کنم.
    با سپاس همیشگی
    ارادتمند

    • با سلام به جناب Freedom
      خیر قربان ما از سوال کردن خسته که نمی شویم خوشحال هم میشویم و هدفمان از این وبلاگ هم همین است که اطلاعات جمعی ما بالا برود نه اینکه کسی آبجو بسازد یا نسازد.
      ۱-اولاً شکست گرم تنها به ۲۰ دقیقه جوشیدن نیاز دارد تا به طور کامل اتفاق بیفتد ثانیاً نمودار ایزومراسیون اسیدهای آلفا نسبت به زمان جوشیدن تا یک جایی صعودی است و از آن به بعد بیشتر نمیشود.بیشترین میزان ایزومره شدن این اسیدها در همان ۶۰ دقیقه جوشیدن رخ میدهد و از ۹۰ دقیقه به بعد دیگر افزایش دیده نمیشود. زمان پخت به دلایلی معمولاً بیشتر از ۲ ساعت منظور نمیشود مهمترین دلایلش هم تغییر رنگ و کاهش تخمیرپذیری حریره است.ضمن اینکه اگر رازک هم به مدت طولانی جوشانده شود ترکیبات نامطلوب رازک از سبزینه و بخشهای غیر رزین رازک بیشتر استخراج میشود لذا اگر تغییر رنگ و کاراملیزه شدن حریره مسئله نیست و قصد آبجوساز این است که به هردلیل زمان پخت را بیشتر از ۹۰ دقیقه منظور کند باید رازک زنی را به گونه ای انجام دهد که رازک بیشتر از ۹۰ دقیقه نجوشد.
      ۲-خیر ربطی به شکست سرد ندارد و رازک زنی میتواند در حین انجام تکنیک گردابی هم صورت بگیرد.(تکنیک گردابی را هم میتوان قبل و هم بعد از سرد کردن حریره انجام داد.در کارخانه ها معمولاً قبل از سرد کردن انجام میشود و خیلی اوقات رازک رایحه بخش در همین مرحله اضافه میشود). ولی تنها ایراد این روش این است که البته ایراد بزرگی نیست مربوط به DMS است.حریره اینقدر داغ است که وقتی درب دیگ را(به خاطر پیشگیری از ورود آلودگی) میگذارید ظرف ۱۰ دقیقه باز هم مقداری دی متیل سولفید که ترکیب نامطلوب و فراری است تولید میشود ولی نمیتواند تبخیر و از دیگ خارج شود و در حریره باقی می ماند اما به هرحال بیشترین عطر رازک در این حالت بدست می آید.اگر محیط آلوده نباشد و جریان هوا وجود نداشته باشد میتوان درب دیگ را نگذاشت یا نیمه باز گذاشت تا این مشگل کوچک هم حل شود.اما بیشتر آبجوسازان و بیشتر دستورهای تهیه ترجیح میدهند پس از اضافه کردن رازک رایحه بخش و خاموش کردن شعله،بلافاصله عملیات سرد کردن را شروع کنند در این حالت هم عطر حاصل از رازک خوب است و هم مشگل بوی کنسرو ذرت ناشی از دی متیل سولفید در آبجو وجود نخواهد داشت.
      ۳- محاسبه ی عطر رازک و نوشتن فرمول برای آن به سرراستی تلخی رازک نیست هرچند همان تلخی هم خیلی ساده نیست.ولی چون ما درمورد تلخی فقط با اسیدهای آلفا طرف هستیم کار خیلی پیچیده نیست درحالیکه از بین حدود ۳۰۰ روغن رازک شناخته شده حداقل ۲۲ مورد از آنها ثابت شده که نقش موثر در عطر و طعم آبجو دارند هرکدام از آنها مسئول یک عطر یا طعم هستند مثلاً تعدادی از آنها رایحه ی علفی یا برخی ادویه ای یا میوه ای ایجاد میکنند ضمن اینکه نسبتهای این روغنها در هر نژاد و حتی در برداشت های مختلف از یک نژاد میتواند کاملاً با هم فرق کنند و نمیشود تنها با تکیه بر مقدار کلی روغن های رازک که تولید کننده مشخص میکند محاسبه کنیم عطر و طعم چگونه میشود.البته تا به حال روشهایی توسط دانشمندان برای اندازه گیری و ارائه ی واحد عطر(AUs) مانند واحد تلخی(IBUs) ارائه شده است ولی نیاز به تجهیزات برج تقطیر و دستگاه کروموتوگرافی دارد.در دنیای آبجوسازی خانگی اصولاً ما به تجربه و احساس و حواس خود متکی هستیم و اینقدر تجربه میکنیم تا ببنیم چه حالتی به ذائقه ی ما خوش تر می آید وگرنه که اگر از دستور تهیه پیروی میکنیم باید دقیقاً همان کاری که خواسته را انجام دهیم تا نتیجه ی نزدیک به آن سبک بدست آید.سوال شما را نمیشود پاسخ داد چون آبجو نتیجه ی تعامل صدها عامل مختلف است.تکلیف شما روشن است رازک اگر قرار است نقش رایحه بخش داشته باشد نباید بیشتر از ۵ دقیقه جوشانده شود یعنی از ۵ دقیقه مانده به پایان پخت تا زمان بطری کردن میتوانید از رازک رایحه بخش استفاده کنید.اینکه نتیجه اش چه میشود بستگی به صدها عامل دیگر هم خواهد داشت و تنها باید تجربه کنید.معمولش همان است که گفته شد.ولی مثلاً از جمله تجربه هایی که میتوانید برای افزایش هرچه بیشتر رایحه ی رازک در آبجو انجام دهید این است که تلخی آبجو را کلاً با رازک طعم دهنده یا رازک معطر تامین کنید یعنی مقدار رازک را چند برابر افزایش دهید و به جای اینکه ۶۰ دقیقه بجوشانید،۱۰ دقیقه بجوشانید تا ضمن اینکه همان درجه ی تلخی حاصل میشود،عطر و طعم رازکی بیشتری هم حاصل گردد.
      موفق باشید

  46. بازم ممنون از پاسخ مشروح و کاملتون جناب هدل عزیز

  47. سلام به همه دوستان بخصوص هدل عزیز
    میخواستم بگم من خیلی دنبال خرید رازگ تو ایران بود تا با این سایت اشنا شدم
    http://www.13shop13.com
    ورازک ازش خریدم
    میخواستم به دوستان هم اگه مایلید معرفی کنید.
    با تشکر

    • با سلام به جناب mehdi و خوش آمدید
      بله قربان قبلاً کاربران دیگری هم این سایت که اخیراً راه اندازی شده است را در وبلاگ معرفی کرده بودند.به هرحال از لطف شما خیلی ممنونم.
      ارادتمند

  48. با سلامی دوباره
    از اینکه کامنت بنده شما را دچار این سوء تفاهم کرد که مطالب مربوط به رازک را مطالعه نکرده ام عذرخواهم. هرچند گفتم ” اکثر رازک هایی را که شما فرموده اید” که دقیقاً همان مدل رازک هایی است که در آن مقاله از آن نام برده اید و اشاره هم کردم که “از شما آموخته ایم هرچه آلفا اسید بیشتر باشد خاصیت تلخ کنندگی بیشتری دارد و از آلفا اسید های کم برای رایحه بخشی استفاده می شود.” و حتی بنده تمامی کامنت های خوانندگان عزیز را هم مطالعه کردم که مبادا سوال تکراری بکنم و وقت و فضای این وبلاگ را اشغال کنم. در آن سایت با توجه به تنوع بالای رازک و مشخص کردن میزان بتا اسید برخی رازک ها خواستم نظر شما را جویا شوم. در هر صورت عذرخواهم
    اما در مورد آگارآگار هم بنده همانگونه که دستور داده اید یک قاشق چایخوری را در آب گرم حل نموده و پس از سرد شدن به ظرف تخمیر ثانویه که دمایی در حدود ۱۳ درجه داشت اضافه کردم. حدود ۱۸ لیتر
    چون بار اول بود از این ماده در نبود خزه ایرلندی استفاده می کردم، خواستم به تجربه تفاوت رو احساس کنم. یک شیشه هم در هنگام اتمام تخمیر اول برای تست روش “سرد کردن ناگهانی” به داخل یخچال با دمای کمتر از ۵ درجه منتقل کردم تا بعد از اتمام کار تفاوت های دهان مزه و رنگ و شفافیت را به تجربه ببینیم.از این سری فقط از خزه ایرلندی و رادیات ۲ قسمتی لوله مسی که درست کرده ام استفاده خواهم کرد- که در اولین فرصت سیستم سرد کننده به شدت قوی با گاز نئون رو درست می کنم-
    در مورد استفاده از قند هم ذرت هم چون در مقاله “پرسشهای مربوط به بطری کردن و گازدار شدن” فرموده بودید ساختار این قندها ساده تر است و نتیجه بهتری دارد و با توجه به اینکه سعی کرده ام تا جایی که مقدور است از مواد و وسایلی استفاده کنم که شما توصیه کرده اید که تاثیر مثبتی بر نتیجه کار داشته باشد، گمان کردم قند ذرت بهتر از شکر سفید است. بازهم جسارت و مزاحمت های بنده را ببخشید.
    سپاس از پاسخ شما

    • با سلام به جناب Freedom
      پیش خود گفتم بعید است شما مطالب پیشین را نخوانده باشید پس منظورتان این بوده است که درصد بتا اسید در رازک چقدر باشد بهتر است.در متن مقاله خیلی اجمالی در این باره اشاره ای شده است توضیح بیشتر اینکه اجماع بر این است که اسیدهای بتا در رزین رازک هرچه به نسبت آلفا اسیدهای آن کمتر باشند بین آبجوسازن پذیرفته تر است چون این اسیدها ایزومره نشده و نقش تلخ کنندگی مانند اسیدهای آلفا ندارند در عوض با گذشت زمان و در تماس با اکسیژن هوا اکسید میشوند و یک جور عطر و طعم نامطلوب مانند سبزی پخته یا پنیر پارمیزان در آبجو ایجاد خواهند کرد و البته در نتیجه ی همین اکسید شدن در زمان تخمیر و جاافتادن آبجو،به تدریج کمی تلخی متفاوت که کمی تند و خشن تر از تلخی حاصل از ایزو آلفا اسیدها است هم به آبجو افزوده میشود و از آنجا که درصدی از آلفا اسید و ایزو آلفا اسیدها در جریان تخمیر توسط مخمر جذب میشوند و از تلخی کل کاسته میشود در نتیجه تلخی حاصل از اکسید شدن اسیدهای بتا جبران این اتلاف را میکند.برخی آبجوسازان نسبت ۲ به ۱ آلفا به بتا اسید در رازک را بهترین نسبت میدانند چون معتقدند پس از زمان جاافتادن آبجو این نسبت باعث ایجاد توازن در تلخی نهایی آبجو میشود این درحالی است که مخصوصاً در نژادهای سنتی رازک این نسبت تقریباً ۱ به ۱ است و سبکهای سنتی آبجو که از این نوع رازکها استفاده میکنند مانند پیلزنر طرفداران زیادی هم دارد.پس با توجه به این اختلاف آرا میتوان نتیجه گرفت که حکم مشخص و سرراستی درمورد درصد اسیدهای بتا وجود ندارد غیر از اینکه اگر قرار است رازک برای مدت طولانی نگهداری شود یقیناً بهتر است درصد بتا اسید کمتری داشته باشد تا درصد اکسید شدن و مشکلات عطر و طعمی ناشی از آن کمتر باشد.در بین مشخصاتی که تولیدکننده درمورد هر رازک اعلام میکند مهمترین برای آبجوساز مقدار اسیدهای آلفا است که بسته به نژاد بین ۰ تا ۲۴ درصد وزن رازک را میتواند تشکیل دهد و اصلی ترین آنها هومولون(humulone)،کوهومولون(cohumulone) و اد هومولون(adhumulone) هستند.هومولون مهمترین و بیشترین آلفا اسید در رزین رازک است که تلخی ملایم و دلپذیر در آبجو ایجاد میکند.از بین این آلفا اسیدها کوهومولون به ایجاد تلخی خشن و تند و تیز در آبجو شهرت دارد و از این رو آبجوسازان ترجیح میدهند درصد آن کمتر باشد.اسیدهای بتا بسته به نژاد بین ۰ تا ۱۰ درصد وزن رازک را تشکیل میدهند و مهمترین آنها هم لوپولون ( lupulone)، کولوپولون (colupulone) و اد لوپولون (adlupulone) نام دارند.به مجموع آلفا اسید و بتا اسید ها در رزین رازک ،رزین نرم (soft resins) اطلاق میشود.رزین سخت (hard resins) حاوی ترکیبات مختلفی است که تاثیر چندانی در آبجو ندارند و مورد توجه آبجوساز نیستند.فاکتور مهم دیگر از نظر آبجوساز درصد روغنهای اساسی(Essential Oils) در رزین رازک است که معمولاً بسته به نژاد بین ۰٫۵ تا ۳ درصد وزن رازک را تشکیل میدهند.تا به حال بیش از ۳۰۰ ترکیب مختلف از این روغنها شناخته شده است که اصلی ترین آنها Myrcene، Farnesene،Humulene،Caryophyllene هستند و فقط در عطر و طعم آبجو نقش دارند و نه تلخی آن.هرچه درصد این روغنها در رازک بیشتر باشد آن رازک بیشتر به عنوان رایحه بخش طبقه بندی و در آبجو استفاده میشود.البته از آنجا که این ترکیبات بسیار فرار هستند فقط باید از انتهای پخت به بعد اضافه شوند تا در آبجو باقی بمانند. نکته ی مهم دیگری که آبجوساز در خرید رازک به آن توجه ویژه دارد ماندگاری رازک است که درمورد هر رازک متفاوت است.برخی رازکها بعد از یک سال تا ۶۰ درصد یا حتی بیشتر از آلفا اسید خود را در نتیجه ی اکسیداسیون از دست میدهند و از این نظر مهم است که که ماندگاری رازک بالا باشد.
      درمورد پودر آگار اگر واقعاً آگار بوده پس جای نگرانی نیست و کارش را انجام خواهد داد.
      درمورد استفاده از قند ذرت هم درست میگویید چون ساده تر است و کارکتر خاصی ندارد بهتر است و اگر موجود باشد به شکر الویت دارد ولی همانطور که گفتم آنچنان که باعث شود بخواهیم حتماً برای کربناسیون دنبال آن باشیم نیست و شکر را هم وقتی بجوشانید هیدرولیز شده و به گلوکز و فروکتوز تبدیل میشود.بعید میدانم کسی بتواند تفاوت آبجویی که با قندهای مختلف کربنیزه شده را تشخیص دهد.
      موفق باشید

  49. با سلام خدمت هدل عزیز
    تعدادی رازک مناسب خارجی و خزه ایرلندی از ایران تهیه کرده ام اما یکی از دوستان قرار است از آفریقای جنوبی زحمت بکشد و سفارشات بنده را برای خرید قبول کند. من این سایت را که در آنجاست پیدا کردم و تقریبا اکثر رازک هایی را که شما فرموده اید موجود دارد بعلاوه رازک های بومی. با توجه به تنوع بالای رازک در این فروشگاه به نظر شما کدام تهیه شود بهتر است؟ البته از شما آموخته ایم هرچه آلفا اسید بیشتر باشد خاصیت تلخ کنندگی بیشتری دارد و از آلفا اسید های کم برای رایحه بخشی استفاده می شود. برای برخی از رازک ها بتا اسید را هم که فرموید نامحلول است نوشته است. با این شرایط و تنوع شما چه نوعی را پیشنهاد می کنید. http://beerguevara.com/buy/
    متاسفانه امکان گذاشتن کامنت در قسمت مربوطه نبود. من آگار آگار را طبق دستور در روزهای پایانی تخمیر ثانویه اضافه کردم. بعد از اضافه کردن کف و گاز شدیدی به مدت چند دقیقه صورت گرفت. آیا این مورد طبیعی است؟ و اینکه به چندین مغازه فروش لوازم شیرنی پزی مراجعه کردم و فقط یکی “نشاسته ذرت” داشت. آیا همان “قند ذرت” است؟ پودر سفید رنگی بود. نظرتان در مورد گلوکز سیب زمینی چیست؟
    با سپاس همیشگی از زحمات و لطف شما

    • با سلام به جناب Freedom
      دوست عزیز ما که تا به حال چندین بار در باره چه رازک یا چه مخمری بخریم توضیح داده ایم.لطفاً به این پاسخ از صفحه ی پزسشهای مربوط به رازک مراجعه کنید که در آن چند نمونه ی متداول و توضیح داستان وجود دارد.در همین صفحه هم به این کامنت مراجعه کنید که درمورد بهتر و بدتر بودن رازکهاست.
      درمورد آگار آگار نمیدانم چرا این اتفاق افتاده است.معمولاً چنین حالتی رخ نمیدهد.مطمئن هستید چیزی که به کار بردید پودر آگار آگار بوده؟برای امتحان کمی با آن ژله درست کنید ببنید ژله میشود.چه مقدار و چگونه آنرا به کار بردید برای چه مقدار آبجو ؟
      بدیهی است نشاسته ی ذرت با قند ذرت فرق دارد.آن نشاسته است این قند.گلوکز هم گلوکز است حالا از هر منبع نشاسته ای استخراج شده باشد فرقی ندارد.دکستروز،قند ذرت و گلوکز در اصل همه یک چیز هستند آن هم گلوکز است که ساده ترین قند است و از مواد مختلفی میتوان آن را استحصال کرد.نمی دانم چرا دنبال این موارد فانتزی هستید.برای کربنیزه کردن آبجو که این همه گزینه ی ساده تر و در دسترس تر هست و لازم نیست خود را به زحمت بیندازید.استفاده از قند ذرت با استفاده از شربت شکر جوشیده شده تفاوت محسوسی روی کیفیت آبجو و حتی زمان کربناسیون ندارد. درمورد صاف شدن آبجو هم عقیده دارم نیازی به اضافه کردن چیزی نیست باور کنید که برای صافی آبجو اگر فقط صبر کردن و سرد کردن انجام شود آبجو کاملاً صاف خواهد شد مخصوصاً اگر از خزه ی ایرلندی هم در زمان پخت استفاده شده باشد.شخصاً سالهاست از هیچ ماده ی صاف کننده ای به غیر از خزه استفاده نمیکنم و مشگل غبارآلودگی هم ندارم.
      موفق باشید

  50. با سلام و تشکر فراوان به خاطر سایت بی نظیرتون
    هدل جان بنده قصد خرید ریشه رازک رو داشتم چند نوع رو مد نظر داشتم خواستم نظر شما رو هم بدونم که آیا برای آب و هوای اینجا جواب میدهد..بنده در شمال تهران ساکن هستم..
    من ۳ نوع ریشه می خواستم سفارش بدم به شرح زیر
    ۱- Chinook
    ۲-Magnum
    ۳- Cascade

    یکی برای تلخی و یکی برای عطر و یکی هم ترکیبی باشد! اگر انتخاب دیگری و بهتری میشود داشت ممنون میشم راهنماییم کنید..راستی نمیدونم دوستان هنوز برای خرید از آمریکا با پست مشکل دارند یا خیر اگر کسی جدیدا توانسته خریدی کند و به دستش رسیده خوشحال میشم اطلاع رسانی کند

    • سلام مجدد به جناب arashp6231
      نژاد مگنومMagnum و کاسکیدCascade که کاملاً مناسب هستند چون هم کاشت و پرورش ساده تری دارند و در اغلب آب و هوا ها عمل می آیند و هم در سبکهای مختلف آبجو پرکاربرد هستند.Chinook را هم میتوانید بکارید ولی از لحاظ پروفایل شبیه مگنوم است و جزو ارقام با آلفا اسید بالا و کاربرد اصلی تلخ کننده محسوب میشود و به نظرم همان دوتا نژاد کافی است و به جای یک نژاد دیگر بهتر است از همانها چند ریشه تهیه کنید که شانس گرفتنشان بیشتر شود.
      موفق باشید

  51. ممنون از توجهتون .
    استاد جوانه ها رو امروز از بیخ کندم . به محض رشد جوانه های جدید اونها رو به باغ انتقال میدم . ما دور تا دور باغ رو تیرچه هایی به ارتفاع ۲٫۵ متر و به فاصله ۳ متر از هم تویه زمین کار گذاشتیم و اونها رو با سه ردیف مفتول به هم وصل کردیم . میخوام رارکها رو کنار تیرچه ها بکارم .

  52. با سلام
    استاد همانطور که قبلاً عرض کرده بودم ، بنده دو عدد ریشه رازک چلنجر از انگلیس تهیه کرده ام ، بعد از ۳ هفته که اونها رو در گلدان کاشتم (تا بعد از گرم شدم هوا به باغ انتقال بدمشون) متوجه شدم که برگهای جوانه های رشد کرده کاملاً با هم فرق دارند هم از نظر رنگ و هم از نظر شکل ظاهریشون در حالی که من هر دو را به اسم چلنجر گرفتم ، الان کودوم یکی از اینها چلنجر هست دیگه نمیدونم !!!!!
    http://upload7.ir/imgs/2014-04/19462114980091856967.jpg
    http://upload7.ir/imgs/2014-04/11744783328251182621.jpg

    • با سلام به جناب Babak خان
      به نظر من که تفاوتی ندارند فقط یکی از دیگری قوی تر بوده و زودتر رشد کرده است.شکل برگها با گذشت زمان تغییر میکند و چند پر میشود.عجله نکنید فکر کنم ریشه ی جوانتر هم همان شکلی خواهد شد.یکی از مشخصه های ظاهری این نژاد این است که ساقه ها رگه های قرمز رنگ دارند و اگر شکل ریشه ها شبیه هم بوده است بعید است که نژادهای متفاوتی باشند.فقط زودتر فکری به حال جای اصلی و سازوکار بالارفتنشان بکنید به زودی سرعت رشدشان زیاد میشود.
      ارادتمند

  53. سلام سال نو مبارک !! از زحماتتون سپاسگزارم لطفاً دستور کاست ریشه رازک رو توضیح دهید ممنون

    • با سلام به جناب نادر خان و خوش آمدید
      سال نوی شما هم مبارک.قبل از کاشت ریشه ی رازک باید یک سری نکات را درمورد محل کاشت و موقعیت نوری آن،خاک مورد نظر و داربست یا سازوکار لازم برای بالارفتن و پیشروی گیاه در نظر بگیرید.چند ریشه دارید و چه نژادهایی هستند؟آیا قصد دارید در زمین بکارید یا در گلدان؟ در چه منطقه ای زندگی میکنید و وضعیت دمایی محل شما در فصول مختلف چگونه است؟اطلاعاتی درمورد نوع خاک خود دارید؟ پاسخ به این پرسشها کمک میکند تا بهترین محل را برای کاشت انتخاب کنید و درصورت نیاز اقدام به تصحیح خاک یا محل کنید.من چند متن راهنمای انگلیسی برایتان ایمیل میکنم ولی توضیحات خلاصه ی زیر هم شاید به دردتان بخورد:
      رازک گیاهی است که نیاز به نور زیاد،آب کافی و کود فراوان دارد.دمای محیط در حالت ایدآل باید بین ۱۰ تا ۳۰ درجه ی سانتیگراد در فصل رویش یعنی اواخر اسفند تا اواخر تابستان که معمولاً برداشت صورت میگیرد باشد.اگر دمای محیط شما بالاتر از ۳۰ درجه میرود باید از ابتدا محل کاشت رازک را جایی در نظر بگیرید که آفتاب سایه و خنک تر باشد نه اینکه تمام آفتاب روز را مستقیم دریافت کند ولی اگر در مناطق سردسیر زندگی میکنید بهتر است محل کاشت کلاً آفتاب گیر باشد.خاک رازک باید کاملاً حاصلخیز و از مواد غذایی غنی باشد چراکه این گیاه بسیار پرخور و سریع الرشد است ضمن اینکه باید به اندازه ی کافی متخلخل بوده و به راحتی آب را از خود عبور دهد.پی هاش مناسب برای خاک رازک ۵٫۵ تا ۸ است و خاکهای خنثی یا کمی اسیدی را به خاکهای قلیایی ؛شور و آهکی ترجیح میدهد.رازک آب زیادی نیاز دارد ولی فقط وقتی باید آبیاری شود که سطح خاک خشک شده باشد.رازک یک گیاه بالارونده است و نیاز به حداقل ۵ متر فضا برای رشد عمودی دارد البته میتوان ساقه های رازک را به صورت افقی یا اریب مثلاً روی فنس یا نرده و دیوار هم هدایت کرد.درهر حال باید سازوکار لازم برای رویش و پیشروی آن از قبل آماده شود.انواع طرح داربست برای رازک وجود دارد که در متن هایی که به پیوست می فرستم برخی عکسهایش وجود دارد.به هرحال قبل از کاشت باید این داربست را نصب کنید چون بعد که جوانه زدند کار سخت می شود و ممکن است به گیاه آسیب بزنید.ریشه ها را هم می توانید افقی بکارید و هم عمودی و بستگی به نوع ریشه دارد که جوانه های ریشه به چه سمتی باشد.در هر حال طوری باید ریشه ها را قرار دهید که این جوانه یا غنچه ها به سمت بالا باشد.بسیاری از متون آموزشی می گویند که بهتر است ریشه ها افقی کاشته شوند ولی گاهی ریشه به شکلی است که بهتر است عمودی کاشته شود.چاله ای با عمق مناسب حداکثر ۳۰ سانتیمتر کنده و خاک مرغوب و غنی برای اطراف ریشه استفاده کنید توجه کنید که بیشتر از ۵ سانتیمتر روی ریشه ها را خاک نگیرد یعنی ریشه ها حداکثر ۵ سانتیمتر زیر سطح زمین باشند.بهتر است هر دوریشه ی هم نژاد را کنار هم بکارید تا شانس گرفتنش بیشتر شود و فاصله ی هر چاله ی کاشت با بعدی هم اگر هم نژاد هستند حداقل ۸۰ سانتیمتر و اگر نژادهای متفاوت هستند حداقل ۱٫۵ متر باشد.در هر چالۀ کاشت معمولاً چندین جوانه بیرون خواهد زد که از هر ریشه در سال اول میتوانید ۲ جوانه قوی تر را نگه دارید و بقیه را باید از بیخ بچینید.اگر خاک محل کاشت خوب نیست یعنی سفت و خشک و رسی یا شنی و غیر حاصلخیز است باید برای کاشت ،خاک محل را تعویض یا تصحیح کنید.اگر قصد کاشت در گلدان دارید باید بزرگترین گلدان ممکن را انتخاب کنید (حداقل ۴۰ لیتر) چون همانطور که ساقه ی رازک بیشتر از ۴ متر رشد میکند،ریشه اش هم رشد زیادی در خاک میکند.خاک گلدان را هم میتوانید هم به صورت آماده بخرید و هم خودتان با استفاده از خاک باغچه و عناصر دیگر بسازید.از کودهای دامی یا مرغی و کبوتری در سال اول استفاده نکنید که ممکن است باعث سوختن ریشه ها شوند.از کمپوست یا بهتر از آن ورمی کومپوست استفاده کنید.برای هر چاله ی کاشت از یک کیلو ورمی کومپوست می توانید با مخلوط کردن با خاک استفاده کنید.پس از کاشت ریشه ها،روی بستر خاک را با مالچ طبیعی مانند خرده های چوب و برگ های خشک یا کوکو پیت بپوشانید تا هم رطوبت را حفظ کند و هم اجازه ی رشد به علفهای هرز ندهد.بعد از کاشتن آبیاری کنید و در شروع باید حداقل هر سه روز یکبار به آنها آب بدهید ولی اگر منطقه ی مرطوبی است مانند شمال باید حواستان باشد که زیاد آب ندهید که ریشه ها نگندند.انگشت شستتان را در خاک فرو کنید و اگر احساس خشکی کردید آب بدهید.فعلاً تا هنگامی که گیاه به ۳۰ سانتیمتری برسد به کود اضافی احتیاج ندارد ولی بعد باید برایش کود مناسب تهیه کنید.در مرحله ی رویشی گیاه به کود با نیتروژن(ازت) بالا و پتاسیم بالا و فسفر کم نیاز دارد و در دوران گلدهی به کود با فسفر و پتاس بالا و حداقل نیتروژن نیازمند است.
      موفق باشید

  54. ممنون از تذکر به موقع تون

  55. سلام
    دختر من در حال جوانه زدن هست. کمی نگرانش شدم چون به نظرم کمی زوده. چون وضعیت هوا ثابت نیست و ممکن است به زیر صفر نزول کند.
    همانطور که در عکس معلوم است ۱۰ عدد جوانه در حال رشد هستند و فکر میکنم چند تایی هم هنوز زیر خاک هستند.
    البته سال گذشته هم با اینکه زمان کاشت آن دیر شده بود خیلی با قدرت رشد کرد و محصول بسیار خوبی هم داد.
    امیدوارم که براش مشکلی پیش نیاید.

    • با سلام به جناب enjoy of beer
      این جوانه ها را باید بکنید قربان! نترسید من از پاییز تا حالا چندین بار اینکار را کرده ام و به نفع خود گیاه است.دستورالعملهایی که برایتان فرستادم را هم دوره کنید می بینید که همه اذعان میکنند اولین جوانه ها را باید از بیخ کند و تنها هنگامی اجازه ی رشد به جوانه ها بدهید که احتمال سرمازدگی کاملاً ازبین رفته باشد که این زمان حول و حوش اوایل فروردین است.
      ارادتمند

  56. در این سایتی که فرمودید مخمر هم هست ایا این مخمر ها برای ابجو سازی مناسب هستند؟ شما کدام نوع را پیشنهاد میکنید ؟
    تشکر از پاسخ شما

  57. سلام
    قربان مدتی است که فکر انداختن ابجو با رازک را درسرم میپرورانم اما از امریکا واروپا نمیتوانم خرید کنم
    ایا در ترکیه ، هند و امارات شما وبسایتی را میشناسید که بتوانم از انجا رازک سفارش دهم ؟
    تشکر و قدردانی از مطالب پربار شما

    • با سلام به جناب hossein و خوش آمدید
      خیر متاسفانه در کشورهایی که نام بردید جایی را سراغ ندارم.اما چند وقتی است این سایت در ایران راه اندازی شده و برخی از کاربران وبلاگ با موفقیت از آن خرید کرده اند.
      موفق باشید

  58. سلام بر هدل عزیز.من سوالی رو در زمینه با نوع رازکی که قصد دارم از سایت جناب فرشید خریداری کنم در بخش آبجوسازی با عصاره مالت ازتون پرسیدم و چون هنوز پاسخ ندادید ،خواستم که در این بخش نظر خودم و نوع و میزان تلخی که برای آبجوی خودم مد نظر دارم رو برای شما بگم که شما هم با داده های من بهتر کمکم کنید.
    هدل جان با توجه به اینکه فرموده بودید اسید های آلفای رازک برای پودر عصاره های ایرانی بهتر است مقدارش زیاد باشد من سه گزینه رو از بین رازک های سایت جناب فرشید در نظر گرفتم.یکی ,Columbus،Centennial،Amarillo
    از صحبت های گذشته شما اینجوری برداشت کردم که هر چه اسید آلفا بالاتر باشه میزان تلخ کنندگی رازک هم بالاتر میره و در نتیجه تا حدودی از قند و شیرینی غیر قابل تخمیر مالت های ایرانی رو جبران میکنه و در نتیجه محصول رو تلختر میکنه و باعث بوجود آمدن مقداری تعادل در میزان شیرینی و تلخی آبجوخواهد بود .اگه برداشت من درست هست لطفا تایید یا تکذیب کنید.بنابر این اگه شما هم بهترین گزینه های موجود در سایت جناب فرشید رو برای آبجوی مورد نظر من که احتمالا( با توجه به نوع و جنس مالت های قابل دسترس که قند غیر قابل تخمیرشان زیاد است)، آبسنجی نهایی حدود ۱٫۰۱۶ تا ۱٫۰۲۳ خواهد داشت (که تقریبا شیرین و دل زننده هست)همین سه گزینه میدانید ممنون میشم که بهترینش رو به من معرفی کنید.البته Columbus که میزان اسید آلفای بالاتری داره شاید گزینه مناسبتری از نظر من باشه،اما من فقط تلخی مطلق مد نظرم نیست و رایحه هم مسلما برام مهم هست.به هر حال این سوالات رو چون تجربه ندارم میپرسم و در نهایت به راهنمایی و مطمئنا پیشنهاد مناسب شما نیاز دارم.اگر هم گزینه دیگری برای آبجوی من مد نظرتان هست از توضیحاتتون سپاسگذار خواهم شد.
    درخواست دیگه ای هم ازتون داشتم که میخواستم بدونم مقاله ی برداشت مخمر از ابجو کی آماده میشه؟بی صبرانه منتظر این مقاله هستم.
    با تشکر فراوان از شما دوست عزیز و گرامی

    • با سلام مجدد به جناب vahid
      بله قربان همانطور که در متن مقاله توضیح داده شده است و ابهامی هم ندارد،آلفا اسیدهای موجود در رازک مسئول تلخی آبجو هستند پس هرچه بیشتر آلفا اسید به کار ببرید تلخ تر میشود.مقاله ی محاسبات رازکی را برای همین منظور نوشته ایم که بدانید چه مقدار رازک برای چه آبجویی باید استفاده کنید.باز هم تکرار میکنم تا وقتی کسی نمیخواهد دقیقاً یک سبک آبجوی خاص را درست کند فرقی نمیکند چه نوع رازکی به کارببرد.تلخی مورد نیاز آبجو را از هر رازکی میتوانید تامین کنید و برای منظور رایحه بخشی هم از هر نوع رازکی و هر شکلی میتوانید استفاده کنید و فقط مقادیر و زمانهای اضافه کردنشان فرق میکند باید تجربه کنید ببنید کدامیک بیشتر به ذائقه ی شما نزدیک است.درست است که برخی نژادها به عنوان معطر و برخی تلخ کننده معروف هستند ولی رازکی که بالاترین آلفا اسید را هم دارد به این معنی نیست که معطر نیست فقط اگر بخواهید به عنوان رازک معطر از آن استفاده کنید باید در انتهای پخت اضافه کنید.این رازکها چون در سراسر دنیا برای تهیه ی هزاران سبک مختلف آبجو استفاده میشوند اینگونه طبقه بندی شده اند و آبجوشناسان سعی کرده اند تفاوت آنها را شرح دهند.درست است که انواع رازک از لحاظ فنی و عناصر تشکیل دهنده ی رزین رازک باهم اختلاف داشته و درنتیجه کیفیات مختلف دارند ولی این تفاوت مثل تفاوت پرتقال با سیب نیست بلکه مثل تفاوت یک پرتقال با یک پرتقال دیگر است.پس بهترین و بدترینی وجود ندارد که ما به شما بگوییم. اگر شما بپرسید که مثلاً من میخواهم دقیقاً ایل قرمز ایرلندی درست کنم چه رازکی برایش بهتر است ما میتوانیم راهنمایی کنیم چون رازک اصلی این سبک مشخص است و جایگزین های ممکن برای آن هم مشخص است.ولی همینطور کلی که نمیشود گفت کدام رازک بهتر است.هم آنکه ۳ درصد آلفا اسید دارد و معروف به رازک رایحه بخش است را میتوان به عنوان رازک تلخ کننده استفاده کرد و هم برعکس.تشخیص تفاوت آنها ساده نیست همانطور که تشخیص تفاوت دو پرتقال ساده نیست مخصوصاً وقتی پای الکل و یک دوجین عطر و طعم دیگر هم درمیان باشد.
      چند قسمت از مقالات برداشت مخمر آپلود شده است و در بخش نیمه پیشرفته قرار گرفته است.اگر دنبال کننده ی وبلاگ باشید باید به طور خودکار اطلاعیه ی منتشر شدن مطالب جدید به ایمیلتان ارسال شود.
      موفق باشید

  59. استاد ؛ امروز دوستم تماس گرفته بود و پیشنهاد داد که یکی از ریشه ها رو بوم بهش تا بتونه تکثیرش کنه . میگفت هر ریشه رو میتونه به ۸تا ۱۰ قسمتش بکنه .
    نظر شما چیه؟

    • سلام دوباره
      نمیدانم والا قربان.من هم در کاشت رازک باتجربه نیستم ولی طبق اطلاعاتی که دارم موقع هرس کردن ریشه ها قانون سرانگشتی این است که هر تکه از ریشه که حاوی ۲ تا ۶ شکوفه باشد را به عنوان یک ریشه جدا میکنند و میفروشند.مطمئناً اگر میتوانستند یک ریشه را به ۱۰ قسمت تقسیم کنند و قابلیت رشد داشت از لحاظ تجاری به نفعشان بود همین کار را خودشان انجام دهند.ولی اینقدر صلاحیت ندارم که بگویم نمیشود یا غیرممکن است ولی میتوانم بگویم ریسک نکنید و حداقل یک ریشه را مطابق همان دستورالعملی که همه ی متون آموزشی تاکید میکنند و ما هم انجام دادیم پرورش دهید.من بودم به دوستم میگفتم فعلاً با همان گیاه آزمایش کنید چون اینطوری حداقل دو روش به کار میرود و شانس ازدست رفتن کلی ریشه ها کمتر میشود.اگر مال شما نگرفت مال ایشان میگیرد و برعکس.
      موفق باشید

  60. ممنون از توجهی که حتی به کوچکترین مورد دارین.
    بله حسب الامر شما ، رازکها رو داخل پلاستیکی که چند تا سوراخ داشت گذاشتم و یه دستمال خیس هم کنارشون قرار دادام . البته خیلی آب دستمالها رو نگرفتم . ریشه ها هیچ نشانه گندیدگی ندارن ولی هر کدام ۳-۴ تا جوانه تازه در آوردن که اندازشون در حد ۲-۳ میل هستش . دمای یخچال هم تویه همون رنجی هست که فرمودین.

    • با سلام مجدد به جناب Babak خان
      بسیار خوب قربان خیالم راحت شد!امیدوارم که شما هم مانند ما از دیدن رشد سریع این دخترهای زیبا لذت ببرید.خوشحالم که روز به روز به تجربیات جمعی ما در زمینه های مختلف آبجوسازی اضافه میشود.اگر بتوانیم رازک را پرورش داده و تکثیر کنیم قدم بزرگی در خودکفایی آبجویی است.مقالات مربوط به برداشت و پرورش مخمر را هم دارم تکمیل میکنم که از جهت مخمر هم اوضاعمان بهتر شود.
      ارادتمند

  61. سلام
    امروز به گلخونه دوستمون رفتم . ریشه ای که ایشون کاشته بودند خوشبختانه رشد کرده بود . انشالله بتونن با تکثیرش برای دوستان ابجو ساز مشکل عدم دسترسی به رازک مرغوب رو حل بکنن.
    http://upload7.ir/imgs/2014-02/50150973892049452735.jpg
    http://upload7.ir/viewer.php?file=50150973892049452735.jpg

    • با سلام به جناب Babak خان
      بسیار عالی قربان اگر ایشان بتوانند رازک را تکثیر کنند خیلی خوب است. ولی من نگران ریشه ی خودتان هستم در یک کامنت دیگر گفته اید جوانه زده است آیا در یخچال جوانه زد؟توجه کنید که کیسه ی حاوی ریشه ها تهویه داشته باشد(چنتا سوراخ رویش بزنید) و رطوبت آن هم زیاد نباشد که بگندد و کم هم نباشد که خشک شود.درجه ی یخچال را هم روی کمترین حالت ممکن تنظیم کنید.من ریشه های خودم را داخل پلاستیک اصلی خودش که ۴ ،۵ تا سوراخ داشت گذاشته بودم و یک دستمال توالت کلفت را با اسپری مرطوب کرده بودم ودر داخل کیسه البته با فاصله از ریشه ها گذاشته بودم.دمای یخچال هم بین ۱ تا ۵ درجه بود. به این ترتیب نه خشک شدند نه گندیدند و نه جوانه زدند.
      موفق باشید

  62. سلام
    دوست عزیز من بلافاصله بعد از توضیح استاد ، هر دو ریشه رو از گلدان در آوردم و طبق دستور داخل یخچال نگهداشتم . که خوشبختانه ریشه ها جوانه های تازه ای هم زده .
    از اون دوستمون خبر نگرفتم ببینم ریشه اون در چه حال هست . ایشون سر یکی از ریشه ها که دوشاخه داشت رو برا خودش نگهداشته .

  63. سلام بر بابک خان
    آقا بالاخره با رازکت چه کردی؟
    همانطور که استاد گفت< خیلی در کاشتش عجله کردی چون به سرعت رشد میکنه. فکر کنم باید در همان گلخانه تدارک رشدش را ببینید.
    برام جالب بود که دوستتان قسمتی از ریشه را جدا کرده! مگر در ریشه شما چند دکمه رشد وجود داشت؟
    به هر حال ما را بیخبر نگذارید.

  64. سلام
    استاد خسته نباشید.
    خوشبختانه امروز مخمرها ، رازک و ریشه های ارسالی از انگلیس به دستم رسید . ۱۸ روز طول کشید تا به دستم برسه . بیشترین نگرانی من از بابت ریشه ها بود که مبادا تویه راه یخ نزنن یا به نوعی خراب نشن که خوشبختانه این اتفاق که نیافتاده بود هیچ ! ریشه ها داخل پلاستیک جوانه هم زده بودند . ریشه ها رو پیش یکی از دوستان که گل خانه داره و تویه کار پرورش گل و گیاه هست بردم ، که ایشون هر ریشه رو تویه یه گلدون کاشت و بهم از بابت اینکه ریشه ها رشد خواهند کرد اطمینان ۱۰۰% داد ، البته یه قسمتی از ریشه رو هم جدا کرد برای خودش و فکر میکنم در آینده بشه آدرس یا شماره تماس ایشون رو به دوستانی که قصد خرید ریشه داشته باشند داد تا راحتر بتونن ریشه رازک رو تهیه بکنن . نژادی که من خریده بودم چلنجر هست و نمیدونم چرا از دونژاد متفاوت نگرفتم و هر دو ریشه رو چلنجر خریدم (جای تاسف داره) . این دوستمون از من در مورد تحمل این نوع رازک در برابر سرما سئوال کرد که متاسفانه پاسخی براش نداشتم و حتی تویه کاتالگی که برام فرستاده بودن هم این مورد نبود ، من ساکن ارومیه هستم و تویه زمستون هوای اینجا تا ۲۵ درجه هم زیر صفر میرسه تابستونها هم نهایتاً ۳۶ تا ۳۸ درجه گرما داریم ، بنظرتون رازکهای چلنجر با شرایط آب و هوایی ما سازگاری دارن یا نه ؟ عمق تخبندان در ارومیه ۷۰ تا ۸۰ سانتی متر هستش ، تویه کاتالگ نوشته بود که ریشه گیاه تا عمق ۳٫۷۰ متر زمین میتونه فرو بره و این برام خوشحال کننده بود که انشالله ریشه تویه فصل زمستون یخ نمیزنه .البته این رو هم عرض کنم که رازکها رو تویه گلدان کاشتیم و در گلخانه این دوستمون نگهداری میکنیم و انشالله اوایل اردیبهشت به باغچه بیرون از شهری که داریم انتقال میدم و اونجا میکارمشون .
    استاد ممنون میشم اگر توضیحات یا مقاله ای در مورد پرورش رازک بهمون معرفی کنید .
    http://8pic.ir/images/03967633725879469621.jpg

    • با سلام به جناب Babak خان
      بسیار عالی قربان چشمتان روشن ولی چه خوب کردید این عکس را گذاشتید !چون اشتباه بزرگی کرده اید.کاش قبل از اقدام به من ایمیل میزدید. قربان ریشه را باید کاملاً در زیر خاک بکارید نه اینکه سر جوانه ها بیرون باشد.ریشه ی برخی نژادها بهتر است عمودی و برخی افقی کاشته شوند ولی درهرحال کلاً زیر خاک قرار میگیرند، ریشه ی چلنجر را بهتر است افقی و حدود ۵ سانتیمتر زیر سطح خاک قرار دهید و رویش را کاملاً بپوشانید.درضمن به نظرم الان برای کاشت در گلخانه زود بوده است.رازک گیاه سریع الرشدی است و ظرف ۴ یا پنج ماه به حداکثر ارتفاع(بیش از ۴ متر) و برداشت میرسد.ریشه ی رازک را باید در همان بسته بندی خودش یا در یک کیسه پلاستیک با تهویه و رطوبت کافی داخل یخچال نگهداری میکردید تا زمان کاشت فرا برسد.(برای خود من ۳ ماه در یخچال بود).ریشه ی رازک نیاز به طی کردن دوره ی حداقل ۲ ماهه ی زمستانه در دمای حداکثر ۴ درجه ی سانتیگراد دارد.اینقدر زودتر کاشتن ریشه در زمستان و در شرایط گلخانه ای رشد کردن آن به نظرم درست نیست و اکثر افرادی که خواسته اند اینکار را تجربه کنند ناموفق بوده اند.نهایتاً میتوانید گلدانی که در آن ریشه را میکارید در زیرزمین یا هرجای دیگر که مثل یخچال بین ۰ تا ۴ درجه ی سانتیگراد داشته باشد قرار دهید و شرایط زمستان را برایش بازسازی کنید و حواستان به دما و رطوبت باشد که خدای نکرده ریشه گندیده نشود.ما در متن مقاله ی بالا تذکر داده بودیم که تا قبل از رسیدن موعد کاشت باید ریشه را در یخچال بگذارید.
      رازک گیاه قوی است و نگرانی از بابت سرمای زمستان نخواهید داشت فقط باید مراقبتهای لازم برای آمادگی زمستانه را انجام دهید.از جمله کود با پتاس زیاد در پاییز و استفاده از لایه ی کلفت حداقل ۱۰ سانتیمتری مالچ که میتواند کاه و کلش یا برگ درختان باشد.اگر سرما و یخبندان خیلی شدید مانند آنچه گفتید باشد شاید لازم باشد مخصوصاً شبها از پلاستیک بر روی بستر خاک استفاده کنید و نگذارید بارش باران هم به داخل خاک نفوذ کند که باعث یخ زدگی یا گندیدن ریشه شود.درست است که رازک همان قدر که ساقه اش بالا میرود ریشه اش پایین میرود و از یخ زدگی در امان تر است ولی قسمتهای بالایی ریشه باید محافظت شوند.در طول زمستان ریشه ی رازک به رطوبت زیادی نیاز ندارد و آب اضافی مخصوصاً برای گیاه یک یا دو ساله میتواند مشگل ساز بشود.امارازک بیشتر از سرما به گرما حساس است و اصولاً نباید دمای هوا بیشتر از ۳۰ درجه باشد ولی چلنجر خوشبختانه تحمل گرمای بالاتری نسبت به سایر نژادها دارد.چند متن درمورد پرورش رازک براتون ایمیل میکنم.
      موفق باشید

  65. سلام دوباره به دوستان
    آقا فرشید اگه قصد فروش مقداری از رازک هارو دارید بنده به عنوان اولین مشتری حاضر به خرید هستم.
    اینم میل بنده هست شرایط و برام میل کنید با قیمت.desperado_rm@yahoo.com
    سپاس

  66. با سلام جناب هدل،
    از اینکه وقت گذاشتید و سایت رو بررسی کردید بسیار سپاسگزارم.
    فردا راهی ولایت هستم و فکر میکنم بیشتر از نصف بار مخمر،رازک و باقی مواد اولیه هست. اگر پرسیدند میگویم عطاری دارم…ولی در هر حال امیدوارم همه مواد به سلامت به منزل برسند.
    از پیشنهاد راه اندازی سایت هم بسیار خشنود شدم…پیشنهاد بسیار جالبی بود وچرا که نه…امیدوارم بتونم به همه دوستان کمک کنم.
    با سپاس از راهنماییتون

  67. با سلام خدمت استاد ،
    من قبل از خرید تمام آنالیز رازک ها را گرفتم یکی از آنها hallertau هست و دیگری magnum و کلیه اطلاعات لازم از قبیل آلفا اسید ، hsi و غیره دقیقا ذکر شده.دلیل خرید زیاد این بود که بسیار ارزان تر از بسته های کوچک می شد.البته این ها را هم در حجم پایین نمی فروختند و من مثلا به عنوان نمونه برای خرید بیشتر در آینده خریداری کردم 😉 دوستان زیادی هم هستند که در ایران دنبال رازک هستند و اگر خواستند با کمال میل در اختیارشان می گذارم. مشکل اصلی اینجاست که وقتی رفتم به این شرکت برای گرفتن رازک ها خودشان یک قوطی ۱ کیلو گرمی از عصاره رازک hallertau نیز به من دادند که اطلاعاتی در مورد آن ندارم!!! با این اوصاف و توضیحات شما فکر کنم اصلا کار به عصاره نکشد. شاید هم ناخواسته مجبور به راه اندازی میکروبروئری بشوم 😉 . ولی ممنون از راهنمایتون و فکر میکنم با ایمیل زدن به خودشان بتونم اطلاعات عصاره رو هم بگیرم.
    با سپاس

    • با سلام به جناب farshid خان
      بسیار خوب قربان.امروز وقت کردم و یک نگاه طولانی تر به سایتی که معرفی کردید انداختم.خیلی اطلاعات خوبی چه فنی و چه آموزشی در آن وجود دارد ضمن اینکه فایل های مشخصات فنی محصولاتشان هم جامع و کامل است.دقت کنید که اولاً هم پالت T45 دارند و هم T90 و نژادهای ترکیبی هم زیاد دارند مثلاً انواع مختلفی از رازک hallertauer دارند که کاملاً از لحاظ فنی با هم تفاوت دارند.در بخش عصاره ها هم گویا همه جور عصاره ای اعم از استخراج با co2 یا اتانول و همچنین روغنهای معطر هم دارند و مختصات کلی آنها هم ارائه شده است ولی شما باید از آنها بپرسید که عصارۀ شما از چه نژادی است یا دقیقاً حاوی چند درصد آلفا اسید است تا بعد بتوانید با خیال راحت از مقدار دقیق آن استفاده کنید.چون فقط به طور کلی اشاره کرده اند بسته به نژاد از ۲۵ تا ۵۵ درصد آلفا اسید دارند.درضمن همانطور که گفتید بهتر است قوطی عصاره را اصلاً باز نکنید و در این حالت طبق گفته ی خودشان در دمای ۰ تا ۵ درجه میتوانید تا ۸ سال از آن نگهداری کنید ولی اگر آن را باز کنید باید زود مصرف شود.البته میتوانید آن را در شیشه های کوچک تیره رنگ تقسیم و در ایران به آبجوسازان بفروشید تا ثواب هم کرده باشید!خرید و فروش همه ی اقلان آبجوسازی ازجمله رازک غیرقانونی نیست و به راحتی میتوانید در یک وبلاگ یا وب سایت اقدام به عرضه ی اینترنتی رازک یا عصاره ی رازک کنید.اگر جواب داد شاید یک بیزینس و نمایندگی هم راه انداختید که به نظرم اگر قیمتها بالا نباشد حتماً جواب میدهد و کار بسیاری از علاقمندان آبجوسازی در ایران هم راه می افتد.
      ارادتمند

  68. سلام مجدد قربان
    من با یک سری ارتباطات تونستم بسته های ۵ کیلویی رازک که کارخانه ها استفاده میکنند گیر بیارم.
    فقط سوالم اینه که اگر گمرک ایران این بسته ها رو باز کنند، احتمال آلودگیشون هست؟
    در ضمن اگر باز بشن ، بهترین راه نگهداریشون چیه؟ البته یک جا فرموده بودید در کیسه های بدون هوا و فریزر…آیا برای مدت طولانی میشه به این صورت نگهداری کرد؟
    در ضمن رازک ها مربوط به این شرکت هستند…اگر آشنایی دارید ممنون میشم نظرتون را بفرمایید.
    http://hvg-germany.de
    یک بسته یک کیلویی هم عصاره رازک از همین شرکت گرفتم که اون هم به صورت کنسرو هستش!!! و متاسفانه هیچ دستورالعملی روش نیست…البته مشخصات پلت ها رو دارم و این عصاره مشابه همان رازک هست…آیا راهی وجود داره که با این اطلاعات بشه مقدار درست مصرف رو پیدا کرد؟
    ممنون

    • با سلام به جناب farshid خان
      اولاً رازک به این راحتیها آلوده نمیشود چون خودش به دلیل وجود اسیدهای آلفا و بتا ضدباکتری است و در آبجو هم نقش نگهدارنده دارد.در برگه ی مشخصات هر رازک فاکتور ماندگاری آن هم مشخص شده است.که برای انواع نژادها متفاوت است.رازکی که دور از هوا و در فریزر نگهداری شود دیرتر خاصیت تلخ کنندگی مطلوب و رایحه بخشی اش را از دست میدهد ولی به هرحال بعد از یک سال حتی اگر در فریزر هم باشد باز قدرت تلخ کنندگی اول را نخواهد داشت.برای همین خرید مصرف بیشتر از یک سال توصیه نمیشود.حداقل چیزی که در مورد رازکی که میخرید باید بدانید درصد آلفا اسیدش یا لااقل نژاد آن است اگر اینها را ندانید اصلاً نمیتوانید محاسبه کنید.۵ کیلو رازک پالت حتی اگر آلفا اسید حداقلی هم داشته باشد برای ۱۰۰۰ لیتر آبجو کافی است.عصاره ی رازک که اصلاً نمیشود بدون دانستن غلظت آلفا اسیدش به کار رود و یک کیلو عصارۀ رازک با درصد آلفا اسید معمول (۳۰ تا ۵۰ درصد)برای حداقل ۵ هزار لیتر آبجو کافی است!!!تنها راه این است که به تولید کننده ایمیل زده و مختصات رازک و عصاره را خواستار شوید.من سایتی که معرفی کرده اید را نمی شناختم ولی نژادهای رازکی که جزو تولیداتشان هست را می شناسم.برگه ی فنی هرکدام از آنها هم که از سایتشان قابل دریافت است.برایم عجیب است چطور بدون دانستن مشخصات،این همه خرید کرده اید.نکند قصد راه انداختن میکروبروئری در ایران دارید؟!
      موفق باشید

  69. سلام و عرض ادب خدمت هدل خان گرامی. قربان داشتم طرز ساخت ابجوی کم الکلو می خوندم چند تا سوال برام پیش اومد: روند کار تا پایان مرحله اول تخمیر از لحاظ ابسنجی و باقی قضایا هیچ فرقی با ابجوی معمولی نداره؟ و مهمتر اینکه بعد از حرارت دادن و شیرین زنی، چه مقدار مخمر باید اضافه کرد؟ و مورد اخر اینکه احتمالا به این ترتیب ته بطریها مقدار خیلی بیشتری ته نشین خواهیم داشت درسته؟ یه سوال دیگه هم این که به نظر شما ریشه رازک magnum با اب و هوای تهران سازگاری داره و به امتحانش می ارزه یا اصلا برم سراغ نژادهای دیگه؟ اصولا تلخ ترین نژاد سازگار با اب و هوای ما کدوم نژاده؟ این مگنومه دل ما رو برده هدل خان!!

    • با سلام به جناب naser خان
      بله ساخت آبجوی کم الکل از مسیر آبجوی معمولی میگذرد و فقط در انتها الکل زدایی میشود.البته با توجه به اینکه الکل آبجو دیگر اهمیت ندارد پس لازم نیست از آبسنجی اولیه ی بالا شروع شود و همین قدر که قوام بافت و دهانمزه ی آبجو طبیعی باشد کافی است(آبسنجی ۱٫۰۴۰ تا ۱٫۰۵۰).مقدار مخمر لازم یک پنجم تا یک چهارم مقدار مخمری است که برای تخمیر اصلی استفاده شده است و درمورد مقدار بیشتر رسوب در بطری هم درست میگویید.از این رو بهتر است آبجوی اصلی تا حد امکان کاملاً صاف شده باشد و بعد اقدام به الکل زدایی آن شود.
      درمورد نژاد magnum هم فقط میدانم که یکی از نژادهایی است که برای مبتدیان پیشنهاد میشود چون کاشت ساده تری دارد و گفته میشود در اغلب آب و هوا ها قابل کاشت است.
      موفق باشید

  70. salam shenidam meghdar doze vorodie razak be badan moheme chon momkene sami bashe.sehat dare? ba tashakor

    • با سلام به ana و خوش آمدید
      رازک جز مواد گیاهی و خوراکی امن برای سلامتی توسط FDA دسته بندی شده است و سمیت ندارد فقط در اشکال دارویی و کنستانتره باید مطابق دستور پزشک مصرف شود چون غلظت مواد موثر رازک در این اشکال زیاد است و میتواند تاثیرات جانبی نامطلوب مانند اسهال،دل پیچه و استفراغ ویا خواب آلودگی شدید و تشدید افسردگی به همراه داشته باشد. ولی در مورد خود گل رازک که ما در آبجو استفاده میکنیم خطری برای سلامتی وجود ندارد مگر اینکه شخص مصرف کننده در موقعیت خاصی باشد مثلاً مصرف رازک در دوران بارداری و شیردهی توصیه نمیشود.به هر حال حقیر متخصص نیستم و آنچه گفتم فقط اطلاعات عمومی بود و اطلاعات تخصصی در این زمینه ندارم.
      موفق باشید

  71. سلام دوست عزیز
    یک سوالی برایم پیش آمده جایی بهتر از اینجا برای پرسیدن پیدا نکردم.
    مدت زیادی به دنبال رازک یا حتی دانه و جوانه آن گشتم ولی چیزی عایدم نشد تا اینکه در اینترنت با محصولی برخوردم تحت عنوان دم نوش رازک .خواستم تا نظر شما یا دوستان را در صورت استفاده بدانم.
    http://nikanb.com/shop/index.php?route=product/product&product_id=55
    آیا به درد استفاده در آبجو میخورد؟
    یه سوال دیگه اینکه یعنی در این کشور چهار فصل هیچ کجا رازک پرورش نمی دهند؟تو عطاریها به گیاهانی برخورد میکنیم که بیان اسمش هم مشکل است ولی موجود با این حال رازک غیر قابل دسترس.
    پیشاپیش ممنون

    • با سلام به جناب mohsen
      این دم نوش گویا از انواع و اقسام مواد تشکیل شده است و بعید میدانم برای آبجوسازی قابل استفاده باشد.رازک مناسب آبجوسازی یعنی رازکی که فقط از گل گیاه ماده که حاوی گرد زرد رنگ رازک است تشکیل شده باشد.این گرد یا رزین زردرنگ است که حاوی اسیدهای تلخ کننده و روغنهای معطر است.متاسفانه حقیر هنوز جایی در ایران که چنین رازکی بفروشد ندیده ام.اینکه آیا جایی در ایران رازک کاشته میشود یا نه را هم نمیدانم و فقط با توجه به رازکی که در عطاریها وجود دارد میتوانم حدس بزنم که این رازک وحشی است چون نر و ماده مخلوط و پر از بذر است و خبری هم از رزین رازک نیست.تولیدکنندگان ماءالشعیر هم که از خارج از کشور رازک یا عصارۀ رازک وارد میکنند و این محصولات اینچنینی هم به احتمال زیاد از همان رازک عطاریها درست میشود یا از رازک وارداتی.
      موفق باشید

  72. بله قربان..انگار حق با شماست…بذر این رازک ها هم قابل تهیه هست؟ اگر سایتی میشناسین ممنون میشم راهنمایی کنید.

  73. سلام
    سایت هایی که برای فروش ریشه در آمریکا معرفی کردین برای سال ۲۰۱۳ پیش فروششون تموم شده و متاسفانه بنده بدشانس بودم و دیر به فکر افتادم . تو سایت ebay یه چیزایی پیدا کردم که به عنوان تاج گل رازک دارن میفروشن.. نظرتون در موردش چیه… آیا تضمینی هست که از نوع ماده باشه؟ یا صبر کنم تا سال دیگه؟ خیلی افسوس میخورم

    • جناب اشکان خان گمانم اشتباه میکنید.الان شما سال ۲۰۱۴ را باید پیش خرید کنید. ریشه ی رازک را از حول و حوش بهمن ماه همین امسال (سال شمسی) که میشود فوریه ۲۰۱۴ تا اوایل اردیبهشت سال بعد(می ۲۰۱۴) میتوانید بخرید.درضمن گیاه رازک انواع و کاربردهای مختلف دارد و هر رازکی دارای مختصات مناسب آبجوسازی نیست به خاطر همین فقط باید از نژادهای مشخص و مورد استفاده در آبجوسازی خرید کنید.لینکی که معرفی کردید بوته ی رازک است و میتوانید به جای ریشه از این مدل هم خرید کنید ولی به نظرم فرستادنش دردسر بیشتر داشته و هزینه اش هم بالاتر است و البته از خود سایت فروشنده ی اصلی و معتبر خرید شود بهتر است.
      موفق باشید

  74. با سلام
    هدل جان استفاده از رازک خشک ،تاثیرشو به چه صورتی نشون میده؟

    • سلام مجدد خدمت اشکان خان
      گمانم منظورتان تکنیک رازک خشک زنی است که تاثیرش افزودن رایحه و طعم رازکی قوی تر به برخی سبکهای آبجو مانند ایل های هندی یا ایل های کمرنگ یا برخی استات ها است.رازک خشک زنی نقش تلخ کنندگی ندارد و فقط روغنهای معطر و طعم دهنده ی رازک هستند که شخصیت خود را به آبجو میدهند و با عباراتی نظیر عطر و طعم تازه ی گیاهی یا علفی یا رازکی توصیف میشود.در بخش نیمه پیشرفته و مقاله ی دستور تهیه در مورد این تکنیک توضیح داده شده است.
      موفق باشید

  75. بادرود
    سپاس از این هم دانش که در اختیار ما میگذارید. به تازگی ۲۰۰ دانه رازک برام رسیده . اگه امکان داره روش کاشت دانه رازک را نیز بفرمایید.
    با سپاس

  76. دوستان سلام
    رازک توی گلدان بزرگ هم قابل کشت هست؟ و اینکه برای من که محدودیت ارتفاع دارم ( مثلا ۴ متر به دلیل کشت در حیاط خلوت آپارتمان) چه راهکاری وجود داره؟ البته یه امکان هم دارم که در حیاط ویلا در شمال ریشه ها رو بکارم ولی ایده ای برای مراقبت های بعدی ندارم… و اینکه در چه فصلی دقیقا گل میدن؟ بعد از اینکه گل دادن باید مثل برداشت های صنعتی گیاه رو از ساقه قطع کنیم؟

    • سلام به جناب اشکان خان
      بله قربان میشود در گلدان هم کاشت.من خودم در یک بشکه ی ۲۲۰ لیتری کاشته ام.هرچه اندازه ی گلدان بزرگتر باشد بهتر است چون ریشه های رازک هم مثل ساقه اش خیلی رشد میکنند.برای محدودیت ارتفاع هم میتوانید ساقه ی رازک را از یک جایی به بعد افقی کنید یا به هر جهتی که بخواهید تغییر مسیر دهید مانند تصویر زیر.درمورد زمان برداشت اصولاً اواخر تابستان است یعنی قرار است از اواسط مرداد تا اواخر شهریور گل بدهند ولی برای ما که اواسط تیرماه به برداشت رسید(به خاطر گرمای شدید هوا).در سیستم صنعتی مجبورند برای برداشت چندین هکتار این کار را بکنند ولی برای ما که چیدن گلهای چند گیاه کار سختی نیست تازه کلی هم لذت دارد!
      موفق باشید
      http://www.hopsinpots.com/

  77. ممنون قربان، فقط نفرمودید در مدت زمان تخمیر هم تاثیر داره یا نه؟ میشه با استفاده ازش طول زمان تخمیر دومو کمتر کرد؟

    • سلام مجدد به جناب naser خان
      ببخشید که یک قسمت مطلب از قلم افتاد.خیر قربان نباید از مدت زمان تخمیر ثانویه کم کنید.ما تخمیر ثانویه را فقط به منظور صاف شدن آبجو انجام نمی دهیم هدف اصلی ما در آن مدت جا افتادن آبجو و رسیدن به یک شخصیت واحد است که در آن بین عطر و طعم حاصل از مالت،رازک،مخمر و آب یک تعادلی به وجود آید.
      موفق باشید

  78. هدل خان گرامی سلام. اقا کم پیدا که نه کم سعادتیم و دلیلشم متوجه شماست چون از وقتی ابجوها به ثمر نشسته نمیدونم چرا دوست و فامیل دلشون زود به زود برا ما تنگ میشه و هی مهمون داریم و خدمت شما نرسیدیم. اما ۲ سؤال در مورد خزه ایرلندی: شرایط نگهداریش چیه و چقدر می مونه و بعدم اینکه حالا که ازش تو این بچ اخر استفاده کردم میتونم زودتر از ۲ هفته معمول شیشه کنم یا نه؟ اگر مقدار مصرفشو دقیق به گرم هم بگی ممنون میشم. با سپاس فراوان

    • سلام به جناب naser خان
      بسیار خوب قربان.یکی از جوانب خوب آبجوسازی همین است که آدم از لذت بردن دیگران لذت می برد.درمورد خزه ی ایرلندی باید بگویم که اصولاً تاریخ مصرف بلند مدتی دارد و اگر در ظرف دربسته و دور از نور و رطوبت نگهداری شود تا چندین سال قابل استفاده خواهد بود.من خودم یک بسته داشتم که تاریخ انقضای رویش ۲ سال بود ولی بعد از گذشت ۳ سال از آن استفاده کردم و مشگلی نداشت.از برخی آبجوسازان دیگر شنیده ام که حتی پس از ۵ سال هم از آن با موفقیت استفاده کرده اند.مقدار مصرف آن در منابع مختلف چیزی حدود ۰٫۰۵ تا ۰٫۱۵ گرم به ازای هر لیتر گفته شده است.یعنی بین ۱ تا ۳ گرم برای ۲۰ لیتر حریره.هر قاشق چایخوری خزه ی ایرلندی هم حدود ۱ گرم وزن دارد که البته هم بستگی به قاشق دارد هم به شکل خزه که پودر باشد یا رشته ای.پس استفاده از قاشق برای اندازه گیری دقیق مناسب نیست و بهتر است از ترازوی حساس استفاده شود که در این صورت فرقی نخواهد کرد خزه به چه شکلی باشد چه پودر باشد چه گرانول چه رشته ای وزنش باید در دامنه ی گفته شده باشد.اصولاً گفته میشود هنگامی که آبجو کلاً با دانه ی مالت درست شود به مقدار بیشتری خزه ی ایرلندی نیاز است تا هنگامی که از عصاره ی مالت استفاده میگردد.برای عصاره های ایرانی به نظرم حداکثر ۲ گرم برای ۲۰ لیتر کاملاً کافی است.برخی منابع معتقدند برای اثربخشی بیشتر آن بهتر است ۱۰ دقیقه قبل از اضافه کردنش به دیگ، آن را در ظرف کوچکی با مقدار کمی آب که فقط سطحش را بگیرد ریهیدراته کنیم(مانند مخمر) و ۱۵ دقیقه مانده به انتهای پخت این مخلوط را به دیگ اضافه نماییم.اگر خزه ی ایرلندی به شکل پودر است توصیه میشود حتماً عملیات ریهیدراته کردن انجام شود.درضمن توجه داشته باشیم که برخی محصولات شبیه خزه ی ایرلندی یا برپایه ی آن هم وجود دارند مانند پروتافلوک(Protafloc) که گاهاًبه اسم خزه ی ایرلندی عرضه میشوند ولی مقدار مصرف آنها به دلیل اینکه فرآوری شده اند کمتر از خود خزه ی ایرلندی یا پودرش است و تقریباً یک چهارم مقدار معمول باید به کار روند.(۰٫۳ گرم در ۲۰ لیتر).دقت کنید که نباید از دامنه ی امن گفته شده گذر کنیم چراکه زیاد به کاربردن خزه ی ایرلندی میتواند نتیجه ی معکوس داشته باشد و باعث ناصاف شدن آبجو شود.
      موفق باشید

  79. سلام بر هدل خان بسیاااار عزیز. قربان، من تا بحال از رازک بصورت plugs استفاده میکردم که هنگام انتقال حریره از دیگ به دبه خیلی راحت بودم و به دیواره دیگ هم موقع جوشاندن نمی چسبید و ته نشین هم نمیشد و راحت با یک ابکش جدا میشد. حالا یه ۲ مدل cascade و magnum برام اوردن بصورت pellet. که غیر از مشکلاتی که گفتم و خیلی هم مشکلی نیست و قابل حله، از الان نگران برداشت مخمرم. چون یه مقدار زیادی از رازکا با مخمرا ته نشین شدن و نمیدونم به این راحتیا جدا میشن یا نه؟ و اصلا بهتر نسیت اگه قصد برداشت مخمر داریم از اول از رازک پلاگ استفاده کنیم؟ ضمنا من برای اولین تجربه با این رازکای جدید از از هر کدوم ۳۰ گرم زدم که گویا زیاده روی کرده بودم چون دیشب که به دبه دوم منتقل میکردم خیلی تلخ بود که البته مطبوعتر بود و این حسن رو هم داره که بلکه از خورنده هاش کم کنه و به خودمون هم برسه! نرمالش از هر کدوم چند گرمه؟ اینم بگم هدل خان که کمتر شده موقع خوردنش یادی از شما نشده باشه. از کیفیتش هم همینو بگم که یکی از دوستان برای مقایسه یه tuborg اورده بود که باز شد و چشیده شد وخورده نشد و فرداش ریختمش تو سینک. با تشکر فراواان

    • سلام به دوست عزیز naser خان
      کم پیدائید قربان؟!خوشحالم که کلاً خبرهای آبجویی خوب می شنوم و از لطف همیشگی شما هم خیلی ممنونم.اما برسیم به موضوعی که مطرح کردید.بله حق با شماست و جدا کردن رازک به شکل گل کامل راحت تر است ولی به نظر من کلاً برای ما که محدودیت دسترسی داریم رازک پالت آنهم از نوع با آلفا اسید بالاتر به صرفه تر است و نگهداری اش هم راحتتر و طولانی تر است.درضمن عملکرد بالاتری هم به نسبت گل کامل یا فشرده دارد(حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد بیشتر).اما درمورد رسوبی که در نتیجه ی استفاده از رازک پالت به وجود می آید و مزاحمتش در برداشت مخمر درست می گویید ولی میشود از پسش برآمد و به قول خودتان مشکلی نیست.شما بعد از مرحله ی اول تخمیر اقدام به برداشت می کنید یا دوم؟ اگر از دبه ی دوم برداشت کنید مشگلتان کمتر خواهد بود و در نهایت یکی دو مرحله به مراحل شستن مخمرها اضافه میکنید تا بیشتر از شر رسوبات غیر مخمری خلاص شوید.به هرحال با چندبار تجربه و به قول معروف کلنجار رفتن قلقش دستتان می آید.در مورد مقدار رازک زنی و تلخی آبجو در زمانی که تشریف نداشتید یک مقاله به نام محاسبات رازکی در قسمت جداول وبلاگ منتشر شد که میتوانید از آن استفاده کنید تا دقیق تر میزان رازک را به نسبت تلخی مورد نظر محاسبه نمائید.حداقل درجه ی تلخی معمول برای آبجوهای معمولی بین ۱۰ تا ۲۰ IBU است که باید ببنید آلفا اسید رازک شما چند درصد است و آبسنجی حریره و مدت زمان جوشیدن را هم معلوم کنید تا مقدار دقیق رازک مشخص شود.درصد آلفا اسید معمول برای نژاد magnum حدود ۱۳ درصد و برای cascade حدود ۵ درصد است که البته باید روی بسته بندی دقیقتر نوشته شده باشد.یادتان باشد در محاسبه آن ۱۰ درصدی که گفتیم پالت عملکرد بالاتری دارد را هم لحاظ کنید.
      ارادتمند

  80. سلام
    خبر خوب اینکه دخترم غرق گل شده است. راستش اصلا انتظار نداشتم که امسال به بار بنشیند.خیلی افسوس ریشه های سبز نشده را میخورم.جالب اینکه در قسمتهای پایین هم شاخه های جدید جوانه زده است که آنها هم گل داده اند.



    • سلام به دوست گرامی جناب enjoy of beer
      آقا دست مریزاد! خیلی خبر خوبی بود و خیلی خوشحال شدم.این موفقیت شما نشان میدهد حتی اگر دیرتر از موعد هم کاشت رازک صورت بگیرد آنهم در سال اول و با ریشه ای که مدت طولانی در سفر بوده است باز هم امکان گلدهی و ثمر دادن وجود دارد که گمانم به خاطر خاصیت آب و هوایی ایران و البته مراقبتهای دلسوزانه ی آبجوساز بوده است.
      ارادتمند

  81. سلام بر استاد عزیز هدل
    شما چه نژادی را پرورش میدهید؟

    • سلام به دوست عزیز enjoy of beer
      اولاً که شما به ما لطف دارید قربان ولی ما استاد نیستیم.ثانیاً نژاد رازک ما Wye Challenger نام دارد که یک نژاد انگلیسی دوکاربرده(تلخ کننده و معطر) است.بین ۷ تا ۹ درصد اسیدهای آلفا دارد و تحمل آب و هوای گرم را بهتر از سایر نژادها داشته و درمقابل بیماریهای رایج رازک مقاومت خوبی دارد و به همین خاطر آن را انتخاب کردم چون محل کاشت در مرکز ایران و آب و هوای گرم و خشک است و درنتیجه خیلی احتمال داشت که نژادهای دیگر عمل نیاید.
      ارادتمند

  82. Farshid
    من امروز از اعطاری رازک تهیه کردم.چرا میگید در ایران پیدا نمیشه؟!

    • سلام خدمت جناب Farshid خان و خوش آمدید
      ما نگفتیم در ایران رازک پیدا نمی شود قربان،گفتیم رازکی که به کار ما یعنی آبجوسازی بیاید پیدا نمیشود.رازک موجود در عطاریها نه خاصیت اصلی که دنبالش هستیم یعنی تلخ کنندگی را دارد و نه ویژگی معطر بودن را و فقط برای مصارف دارویی و به شکل جوشانده برای آرامش بخشی یا پرکردن بالش برای خواب آور بودن به کار می آید!البته کسی را هم از به کار بردن این رازک مانده منع نکردیم و فقط گفتیم که انتظار معجزه از این رازک نداشته باشید.
      موفق باشید

  83. با سلام و تشکر از اطلاعات خوبی که ارائه میدهید . لطفاً بفرمائید که میشود این گیاه را برای صادرات و درآمدزایی کشت کرد آن هم در جنوب غربی (تفریباً ناحیه سردسیر)

    • سلام بر شما و خوش آمدید
      در تئوری گیاه رازک بیشترین بازدهی و موفقیت را در عرضهای جغرافیایی بین ۳۵ تا ۵۵ چه نیم کره ی شمالی و چه جنوبی دارد و بزرگترین تولیدکنندگان رازک دنیا در این محدوده قرار دارند.ولی در عمل در اکثر نقاط و آب و هواها قابل کشت است.در ایران این دامنه ی گفته شده ،خط شمالی کشور است ولی به این معنی نیست که در خط جنوبی نمی شود کاشت.در مورد صرفه ی اقتصادی اصولاً رازک جزو کم درآمدترین محصولات کشاورزی طبقه بندی می شود چون میزان محصول برداشت شده در واحد هکتار کم است و قیمت جهانی اش هم زیاد نیست.از طرفی اگر هم درآمدزا باشد برای تامین مصرف داخلی خواهد بود چون صادرات رازک فقط درصورتی می تواند معنا پیدا کند که زیره به کرمان بردن نباشد یعنی بتوان محصول منحصر به فردی از لحاظ ذائقه ی بین المللی تولید کرد و توانایی معرفی و بازاریابی آن را هم داشت.ورود به بازار آبجوسازی خیلی مشگل است چون ذائقه ی مردم به انواع رازکهای مشخص خوگرفته و برای هر سبک آبجویی از رازک مخصوصش استفاده می شود و معرفی یک محصول یا نژاد جدید رازک و جا انداختن آن سخت به نظر می رسد.از طرفی نیاز به سرمایه گذاری زیادی دارد و همچنین نیاز به پشتوانه ی تحقیقی و دانشگاهی که متاسفانه تا به حال انجام نشده است.بازار داخلی آن هم منحصر است به یکی دو تا کارخانه ی ماءالشعیر سازی و بخش کوچکی از صنایع دارویی و بهداشتی که آن هم نیازمند پژوهش جداگانه ای است.خلاصه اینکه گمان می کنم در این زمینه بدون داشتن پشتوانه و فقط با ۱۰۰ یا ۲۰۰ میلیون تومان نمی شود کاری از پیش برد ولی باز هم باید با متخصصین این کار مشورت کنید حقیر فقط نظر شخصی ام را گفتم و نه نظر کارشناسانه که صلاحیتش را ندارم.
      موفق باشید

  84. با سلام و درود
    با سایت http://www.homebrewing.org تماس گرفتم و گفتند که ریشه به ایران پست میکنند و در جواب سوا من که پرسیدم آیا کاشت آن دیر نشده است گفته اند که خیر و میشود در هر زمانی آن را کاشت.
    You can plant them any time of year. They will only produce if they get cool enough in the winter. They need to go into hibernation to produce hops the following year
    به نظر شما آیا خرید از آنها (آن هم با این هزینه پست) صلاح است؟

    • سلام از ماست قربان
      بله فکر خوبی است و نهایتاً محصولی امسال نخواهید داشت ولی در عوض ریشه ها خوب گسترش پیدا کرده و آماده می شوند تا سال بعد محصول اساسی بدهند.یعنی اگر یک ماه دیگر آنها را بکارید،جوانه زده و رشد هم می کنند ولی احتمال زیاد به گل دهی نمی رسند و با سرد شدن هوا ریشه به خواب می رود و در بهار سال بعد بیدار می شود و اینبار با قدرت بیشتری رشد کرده و محصول بیشتری می دهد.درضمن آدمهای خوبی هستند در آن شرکت و قول داده اند هوای بروبچه های مارا داشته باشند!چیزی درمورد نامه ی تاییدیه ی بهداشتی نگفتند؟گمان نکنم مشگلی پیش بیاید وگرنه جلوی ریشه های من را هم در گمرک ایران می گرفتند هرچند آنها را یک نفر با خودش آورده بود.به هرحال یک سری کاغذ دستور کاشت هم معمولاً به همراه محصول ارسال می کنند که شاید مسئول گمرک خیلی هم گیر باشد فکر کند همان نامه ی تاییدیه است!من باشم ریسک میکنم قربان فوقش این هم ۵۰ دلار که از کیسه برود هان؟!ما که فقیر هستیم و این هم رویش!البته شاید اگر قبل از جوانه زدن این دخترهای زیبا بود اینگونه نمی گفتم ولی دلم می خواهد شما هم لذت دیدن رشد سریع آنها را بچشید.
      ارادتمند

  85. من رازک رو نتونستم چه در تهران و چه در شمال پیدا کنم از کجا میشه تهیه کرد؟ عصاره مالت بدون رازک طمع بسیار بدی داره وقابل خوردن نیست!

    • سلام بر شماو خوش آمدید
      ما هم که همین را گفتیم قربان،گفتیم در ایران پیدا نمی شود و چاره ای نداریم جز اینکه به هر طریقی از خارج از کشور تهیه کنیم ولی اگر امکانش را اصلاً ندارید می توانید آبجوی بدون رازک درست کنید و تفاوتش درصورتی برای کسی محسوس خواهد بود که آن شخص با مزه های تلخ مأنوس بوده باشد و وقتی مثلاً ماءالشعیر ساده می نوشد شیرینی اش دلش را بزند ولی اصولاً ذائقه ی ایرانی خیلی شیرین است و برای اغلب افراد ماءالشعیر ساده یا کلاسیک تلخ است پس آبجوی بدون رازک هم که چندبرابر از ماءالشعیر تلخ تر است برای عموم راضی کننده خواهد بود.ولی اگر شما جزو افرادی هستید که ذائقه ی تلخ تری دارید باید مانند ما سعی کنید از فرنگ رازک بخرید و استفاده کنید که کار ساده ای نیست و هم گران است و هم پرزحمت ولی برای ما که ارزشش را دارد و افراد به دو طریق اقدام به خرید اقلام از خارج می کنند یکی اینکه خودشان کارت اعتباری مثل مستر کارت و یا ویزا کارت تهیه می کنند و مستقیماً از فروشگاههای اینترنتی خرید می کنند یا اینکه به آشنایانی که به فرنگ رفت و آمد دارند سفارش خرید می دهند.روش اول خیلی گرانتر تمام می شود چون اولاً هزینه ی تهیه ی این کارتها بالاست و ثانیاً هزینه ی پست از خارج هم خیلی بالاست و حتی از خود مواد گرانتر در می آید ولی روش دوم کاملاً جواب می دهد و به صرفه است.امروزه برای آبجوسازان خانگی در ایران یک عادت شده است که مدام درحال پرس و جو هستند ببینند آیا از اطرافیانشان یا حتی آشنایان آنها کسی قرار است برود یا بیاید تا از فرصت استفاده کنند و سفارش خرید بدهند. درضمن منظور شما را از اینکه عصاره ی مالت طعم بسیار بدی دارد و قابل خوردن نیست را متوجه نمی شوم.اولاً که عصاره ی مالت قرار است پخته شده،رقیق شده،سرد شده و تخمیر شود و بعد به عنوان آبجو نوش جان شود.ثانیاً همین حالا برخی افراد از عصاره ی مالت مانند مربا در کنار صبحانه ی خود استفاده می کنند یا در شیر کودکان مخلوط می کنند و غیره. پس مطمئن باشید اگر برای شما قابل خوردن نبوده است پس یا عصاره ی مالت نبوده است یا شما اساساً ذائقه ی خاصی دارید.به هرحال ما در دوران ممنوعیت و محرومیت زندگی می کنیم و نمی توانیم انتظار داشته باشیم خیلی راحت به مواد اولیه ی مورد نیاز خود برسیم.
      موفق باشید

  86. در ایران هیچ راهی برای تهیه رازک مناسب یا دست کم قابل استفاده وجود نداره ؟ شما خودتون از چی استفاده میکنید ؟

    • سلام بر شما
      والله ما که پیدا نکردیم قربان ولی نمی توانیم استدلال هم بکنیم که اصلاٌ پیدا نمی شود.ما از طریق آشنایانی که به فرنگ رفت و آمد دارند رازک و مخمر و بقیه ی اقلام ضروری را تهیه می کنیم.این اقلام از طریق پست هم قابل دریافت هستند.

Comments are closed